Leyndarmálið undir skógbotninum: Trén tala, deila mat og vara við hættu

Þegar gengið er um þykka og forna skóga gæti virtist sem hvert tré standi einangrað í sjálfstæðri baráttu um sólarljós og líf. En undir gildum sverðinum, huldum í mjúkum jarðveginum, ríkir ósýnilegt net sem byltingarkenndar rannsóknir eru nú að afhjúpa.

Vísindamenn hafa uppgötvað að sveppþræðir mælast í hundruðum kílómetra undir hverjum einasta fermetra skógarbotns. Þetta svokallaða svepparótarnet tengir saman rætur ólíkra trjátegunda og virkar líkt og líffræðilegt taugakerfi eða veraldarvefur náttúrunnar.

Read nextÍskjarnaáfallið: Hvað gerist þegar milljón ára frosnir púkar vakna?

Einn fremsti skógarvistfræðingur heims skýrði frá því að gömul og mikilfengleg tré, sem kölluð eru mæðratré, nýti netið til að fæða og styðja við ungar fræplöntur sem vaxa í skugga laufþaksins. Með því að dæla sykri og steinefnum gegnum sveppþræðina tryggja eldri trén að yngri kynslóðin lifi af erfiðustu árin.

Netið er hins vegar ekki bara veitingastaður; það er líka samskiptastöð. Ef skordýrafaraldur ræðst á eitt tré, sendir það neðanjarðarboð um netið. Aðrandi tré reyna þá strax að hefja framleiðslu á bitrum varnarefnum áður en skaðvalgarnir mæta á svæðið. Sumir vísindamenn halda því fram að hér sé um að ræða frumstæða gerð af plöntugreind.

Hefðbundin skógarhöggstækni, þar sem heil svæði eru snöggrennd, eyðileggur þessi fornu neðanjarðarnet. Án þeirra verða nýgróðursett tré varnarlaus gegn þurrkum og sjúkdómum.

Stjórnendur hlaðvarpsins Vísindasögur kafna í þessar ótrúlegu neðanjarðarrannsóknir í nýjasta þætti sínum og spyrja hvort skógurinn sé í raun ein stór, meðvituð heild.