'ਛਿੱਕ 'ਤੇ ਦੁਆ ਦੇਣੀ ਬੰਦ ਕਰੋ!' — ਇਸ ਇੱਕ ਰਾਏ ਨੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ

ਇਹ ਸਵਾਲ ਬੇਹੱਦ ਮਾਮੂਲੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।\n\nਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਹਰ ਸਾਲ ਐਲਰਜੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਛਿੱਕਾਂ ਨਾਲ ਜੂਝਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਐਲਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।\n\n'ਬਲੈੱਸ ਯੂ' ਨਹੀਂ। 'ਵਾਹਿਗੁਰੂ' ਨਹੀਂ। ਕੋਈ ਬਦਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।\n\nਉਸ ਦੀ ਦਲੀਲ ਸਾਫ਼ ਹੈ: ਇਹ ਇੱਕ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਆਮ ਹਰਕਤ ਵੱਲ ਪੂਰੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।\n\nਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬਸ ਛਿੱਕ ਮਾਰ ਲੈਣ ਦਿਓ।\n\nਜੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਵਾਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹੋਰ ਹਨ — ਟਿਸ਼ੂ ਵਧਾ ਦਿਓ, ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਦਿਓ, ਜਾਂ ਸਭ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਪੁੱਛ ਲਓ ਕਿ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ।\n\nਉਹ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਧੰਨਵਾਦ' ਤੇ 'ਮਿਹਰਬਾਨੀ' ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਛਿੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਖੰਘ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇੱਕ ਹਰਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਖੰਘ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦੁਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।\n\nਪਰ ਅਸਲ ਦਰਦ ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਜਦੋਂ ਐਲਰਜੀ ਕਰ ਕੇ ਛਿੱਕਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਵਾਰ ਮਿਲਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ੜਾ-ਦਫ਼ੜੀ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।\n\n'ਸਾਨੂੰ ਬਸ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਰੌਲੇ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣ ਦਿਓ,' ਉਸ ਨੇ ਲਿਖਿਆ।\n\nਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਜੋ ਆਇਆ, ਉਹ ਹਮਦਰਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।\n\nਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀ 'ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੋਰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ' ਵਾਲੀ ਲਾਈਨ ਦੁਹਰਾਈ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਰੱਬਾ।' ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਜਤਾਈ।\n\n'ਹਾਂ ਜੀ, ਸਮਾਜ ਨੂੰ ਇਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ — ਹੋਰ ਘੱਟ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ,' ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਤਨਜ਼ ਕੱਸਿਆ।\n\n'ਨਹੀਂ, ਇਹ ਨਿਮਰਤਾ ਹੈ। ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,' ਇੱਕ ਨੇ ਸਿੱਧਾ ਲਿਖਿਆ।\n\nਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਿਲ ਛੂਹਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੇ ਕਹੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਛਿੱਕਣ, ਖੰਘਣ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੁਰਸੀ ਖਿਸਕਾਉਣ 'ਤੇ ਵੀ 'ਬਲੈੱਸ ਯੂ' ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।\n\nਉਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਵਾਬ ਹੈ: ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਦੇ ਵੀ ਛਿੱਕ ਬਾਰੇ ਸਨ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇਹ ਕਹਿਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹਨ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।\n\nਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਭੈਣ ਹੀ ਇਕੱਲੀ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੀ — ਬਸ ਮੂੰਹ ਵੱਟ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਉੱਚੀ ਛਿੱਕ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ।' ਯਾਨੀ ਚੁੱਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।\n\nਕਿਸੇ ਨੇ ਮਜ਼ਾਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਏ ਤਾਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ 'ਛਿੱਕ ਵਾਲਾ ਭੂਤ' ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।\n\nਫਿਰ ਵੀ, ਇੱਕ ਧੜਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ — ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਬੂਤ ਬਾਹਰਲੇ ਮੁਲਕਾਂ ਤੋਂ ਆਏ।\n\n'ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਬਸ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,' ਇੱਕ ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ।\n\nਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਜਪਾਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਛਿੱਕ ਮਾਰੀ ਤਾਂ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ।\n\nਇਸ ਧੜੇ ਦੀ ਦਲੀਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਮੁਲਕ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਰਸਮ ਦੇ ਵਧੀਆ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਕਹਿਣਾ ਵਾਧੂ ਹੈ।\n\nਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ? ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਧੜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।\n\nਇੱਕ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਖੰਘ 'ਤੇ ਵੀ 'ਬਲੈੱਸ ਯੂ' ਕਹੇਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਲੋਕ ਭੰਬਲਭੂਸੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ।\n\nਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਪੂਰਾ ਭਾਸ਼ਣ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਰੱਬ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਨੱਕ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਏਨੀ ਬਦਤਮੀਜ਼ੀ ਕੀਤੀ...'\n\nਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਝਾਇਆ ਕਿ ਛਿੱਕ ਮਗਰੋਂ ਸਿੱਧਾ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ 'ਬੰਦ ਕਰ' ਕਹਿ ਦਿਓ — ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੇਵਜਹ ਗੁੱਸਾ ਦਿਵਾਉਣਾ ਹੋਵੇ।\n\nਕਿਸੇ ਨੇ ਤਾਂ 'ਤੂੰ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈਂ' ਹੀ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।\n\nਜੇ ਇਸ ਰਸਮ ਦੀ ਥਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਬੇਤੁਕਾ ਬੋਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ — ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗੱਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ।\n\nਅਸਲ ਲੜਾਈ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਿਆਲਤਾ ਕੀਹਦੇ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਜਾਂ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲਈ।\n\n'ਸੁਰਖੀਆਂ' ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਹੋਸਟ ਇਸ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ — ਤੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।