२४ व्या वर्षी नोकरीची धडधड आणि एआयमुळे हतबल झालेली सर्जनशीलता: कॉर्पोरेट विश्वाची काळी बाजू!

एका शांत खोलीत बसून स्वतःच्या भविष्याचा विचार करताना मनाची होणारी घालमेल ही कॉर्पोरेट विश्वातील सर्वात मोठी शोकांतिका आहे. अवघ्या चोवीस वर्षांच्या एका तरुणाला उद्या सकाळी आपल्या नव्या नोकरीवर रुजू व्हायचे आहे. दोन महिन्यांच्या बेकारीनंतर हातात आलेली ही संधी त्याच्या घरापासून अवघ्या पाच मिनिटांच्या अंतरावर आहे. तरीही त्याच्या मनात उद्याच्या सूर्योदयाबद्दल प्रचंड भीती दाटून आली आहे.

याआधी त्याने फक्त दीड वर्ष एका नेटवर्क ऑपरेशन सेंटरमध्ये काम केले होते, जे प्रत्यक्षात केवळ सुरक्षारक्षकासारखे होते. 'मी दीर्घकाळ कुठेच काम केलेले नाही आणि आता मला वाटते की माझे वैयक्तिक आयुष्य पूर्णपणे संपून जाईल,' अशी हतबलता तो व्यक्त करतो. गेल्या दोन महिन्यांत मिळालेले वेळेचे स्वातंत्र्य आता कायमचे गमावून बसावे लागेल, ही चिंता त्याला अस्वस्थ करत आहे.

Read next"केकवर लिहिलं 'आय क्विट'!": टॉक्सिक बॉसला वैतागून कर्मचाऱ्याने ठोकला भन्नाट राजीनामा, कॉर्पोरेट जगतात खळबळ

यावर एका ज्येष्ठ व्यक्तीने परखड प्रतिक्रिया दिली आहे. 'कार्यालयातील सहकारी हे तुमचे मित्र नसतात, त्यांच्याशी अंतर ठेवून वागा. तक्रारी न करता काम करा आणि वेळेवर पोहोचा,' असा सक्त सल्ला या अनुभवी व्यक्तीने दिला आहे. तर दुसऱ्या एका व्यक्तीने म्हटले की, लोक तीन-तीन वर्षे नोकरीच्या शोधात भटकतात, अशा वेळी २४ व्या वर्षी दोन महिन्यांच्या बेकारीचे भांडवल करणे हा निव्वळ पोरकटपणा आहे.

पण नाण्याची दुसरी बाजू तितकीच गंभीर आणि धक्कादायक आहे. एका बाजूला नोकरी सुरू करण्यासाठी धडपडणारा तरुण आहे, तर दुसऱ्या बाजूला तंत्रज्ञानाच्या रेट्यामुळे सर्वस्व गमावलेला एक अनुभवी लेखक आहे. अनेक वर्षे स्वतःच्या प्रतिभेवर आणि शब्दांवर प्रभुत्व मिळवल्यानंतर आता त्याला प्रत्येक पावलावर कृत्रिम बुद्धिमत्ता म्हणजेच एआयचा सामना करावा लागत आहे.

कंपन्या आता कर्मचाऱ्यांवर दबाव आणत आहेत की त्यांनी मानवी विचार बाजूला ठेवून केवळ एआयच्या साहाय्याने जलद गतीने सुमार मजकूर तयार करावा. या अमानुष स्पर्धेला कंटाळून हा लेखक आता तंत्रज्ञान क्षेत्राला कायमचा रामराम ठोकण्याच्या तयारीत आहे. 'एआयच्या दबावाखाली काम करण्यापेक्षा मी भाजी विकेन किंवा इमारतींच्या पायऱ्या झाडेन, पण हे लाचारीचे काम करणार नाही,' अशी उद्विग्नता त्याने व्यक्त केली आहे.

या संपूर्ण विषयावर एका भाष्यकाराने मत मांडले की, काळानुसार तंत्रज्ञान स्वीकारणे ही जगण्याची अट आहे. तर दुसऱ्या एका जाणकाराने असा युक्तिवाद केला की, यंत्रांसाठी मानवी कल्पकतेचा बळी देणे ही मानवी संस्कृतीची सर्वात मोठी हार आहे.

या दोन्ही टोकांच्या संघर्षावर, भीतीवर आणि कॉर्पोरेट जगतातील या अस्वस्थ वास्तवावर आमच्या पॉडकास्टमध्ये निवेदकांनी अतिशय रोखठोक आणि सडेतोड चर्चा घडवून आणली आहे.