मराठी चित्रपटसृष्टीत गुप्त खलबते? कलात्मक सत्य की कोट्यवधींचा गल्ला: दिग्दर्शकांच्या अंतर्गत संघर्षाचा धक्कादायक उलगडा!

मराठी चित्रपटसृष्टीच्या चकचकीत पडद्यामागे सध्या एक अस्वस्थ शांतता पसरली आहे. एका बाजूला व्हेनिस, कान आणि बर्लिनसारख्या आंतरराष्ट्रीय महोत्सवांमध्ये रेड कार्पेटवर झळकणारा मराठी दिग्दर्शक दिसतो, तर दुसऱ्या बाजूला मुंबई-पुण्यातील मल्टिप्लेक्सबाहेर पहिल्याच दिवशी शोज रद्द झाल्यामुळे हताश उभा असलेला निर्माता पाहायला मिळतो. मराठी सिनेमा नेमका कुठे चालला आहे? तो वैश्विक यशाचा झेंडा फडकवतो आहे की आपल्याच घरच्या मैदानात प्रेक्षकांसाठी झगडतो आहे?

गेल्या दोन दशकांत 'श्वास'पासून सुरू झालेला प्रवास 'कोर्ट' आणि 'सैराट'पर्यंत पोहोचला. एकेकाळी एका तिकीटासाठी मारामारी करणाऱ्या प्रेक्षकांनी आता थिएटरकडे पाठ फिरवल्याचे धक्कादायक चित्र अनेक शहरांत दिसते. एका बाजूला चार कोटींत बनलेला चित्रपट शंभर कोटींचा गल्ला जमवतो, तर दुसऱ्या बाजूला राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या कलाकृतीला संपूर्ण महाराष्ट्रात केवळ दोनशे प्रेक्षकही लाभत नाहीत. या प्रचंड तफावतीने सिनेसृष्टीत सध्या दोन तट पाडले आहेत.

Read nextबेडरूममधील अतीव प्रयोगांची नशा ते वैवाहिक कर्तव्याची शिक्षा: दोन पुरुषांची धक्कादायक कबुली

चित्रपटसृष्टीतील अंतर्गत वर्तुळातून आता दबक्या आवाजात आरोप-प्रत्यारोप सुरू झाले आहेत. एका वरिष्ठ चित्रपट समीक्षकाने स्पष्ट शब्दांत खंत व्यक्त केली की, मराठी सिनेमा आता सर्वसामान्य माणसाच्या भावविश्वापासून दुरावत चालला आहे. त्यांच्या मते, अनेक चित्रपट केवळ पुरस्कार समित्या आणि महोत्सवांतील ज्युरींना डोळ्यांसमोर ठेवून बनवले जात आहेत, ज्यांचा जमिनीवरील मराठी प्रेक्षकांच्या आनंदाशी काहीही संबंध उरलेला नाही.

दुसऱ्या बाजूला, एका युवा प्रयोगशील दिग्दर्शकाने या युक्तिवादाचा जोरदार प्रतिवाद केला. त्यांचा दावा आहे की, जोपर्यंत प्रेक्षक हॉलिवूड आणि दाक्षिणात्य सिनेमांच्या भव्यतेची अपेक्षा मराठी बजेटकडून ठेवणे थांबवत नाही, तोपर्यंत ही दरी मिटणार नाही. मराठी चित्रपट दरवेळी शेतकऱ्यांचे प्रश्न, जातीय वास्तव किंवा कौटुंबिक दुःखच दाखवणार का, असा रोखठोक सवालही त्यांनी उपस्थित केला आहे.

मल्टिप्लेक्समधील स्क्रीन वाटपाचा पेच तर आणखीच भयानक आहे. हिंदीतील दोनशे कोटींच्या बिग बजेट चित्रपटांचे वादळ येताच मराठी चित्रपटांचे रात्रीचे आणि सकाळचे शोज परस्पर काढून टाकले जातात. शासनाचे नियम कागदावरच राहतात आणि थिएटर मालक नफ्याचे गणित पुढे करतात. एका थिएटर व्यवस्थापकाने खासगीत सांगितले की, तिकीट खिडकीवर गर्दी नसेल तर आम्ही केवळ नियमांसाठी रिकामे ऑडिटोरियम चालवू शकत नाही.

डिजिटल प्लॅटफॉर्म्स आल्यामुळे परिस्थिती सुधारेल अशी भाबडी आशा होती. पण तिथेही मराठी कलाकृतींना सापत्न वागणूक मिळत असल्याचा सूर दिग्दर्शकांच्या गोटातून उमटत आहे. हिंदी सिनेमाला मिळणाऱ्या रकमेच्या अगदी दशांश रक्कम मराठी चित्रपटाला दिली जाते. अशा परिस्थितीत उत्तम कथा, दर्जेदार तंत्रज्ञान आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे व्हिज्युअल्स आणायचे कुठून, हा यक्षप्रश्न निर्मात्यांसमोर उभा ठाकला आहे.

या सर्व संघर्षात मराठी सिनेमा पुन्हा एकदा एका निर्णायक वळणावर येऊन ठेपला आहे. हा मराठी सिनेमाचा संक्रमणकाळ आहे की भविष्यातील मोठ्या संकटाची चाहूल, यावर आता चर्चा रंगू लागली आहे.

मराठी चित्रपटसृष्टीतील या अटीतटीच्या वादाची खरी पार्श्वभूमी, पडद्यामागची गुपिते आणि भविष्यातील दिशा यावर आमचे सूत्रसंचालक पॉडकास्टवर सविस्तर उहापोह करणार आहेत.