Sa Thải Sau 5 Ngày Vì 'Không Đạt Chỉ Tiêu': Văn Hóa Công Sở Hay Sự Tàn Nhẫn Của Bộ Máy Tư Bản?

Tốt nghiệp đại học với tấm bằng cử nhân, nhiều bạn trẻ bước vào thị trường lao động với niềm tin rằng sự chăm chỉ và nhiệt huyết sẽ được đền đáp. Tuy nhiên, thực tế công sở đôi khi dội những gáo nước lạnh phũ phàng ngay trong tuần đầu tiên làm việc.

Một cựu sinh viên mới ra trường gần đây đã chia sẻ câu chuyện bàng hoàng khi bị sa thải chỉ sau đúng 5 ngày nhận việc tại một công ty tiếp thị tổ chức sự kiện quyên góp từ thiện. Mặc dù trong buổi phỏng vấn, nhà tuyển dụng cam kết sẽ có chương trình đào tạo kéo dài từ 2 đến 3 tuần, thực tế nhân viên này chỉ có đúng một ngày đi theo hỗ trợ đồng nghiệp tại quầy gian hàng di động. Ngay sáng hôm sau, một cuộc điện thoại từ người tuyển dụng báo tin anh bị cho nghỉ việc với lý do ngắn gọn: 'không đạt kỳ vọng do không tạo ra lượt quyên góp nào trong ngày thực địa'.

Read nextBị Bỏ Mặc Sau Phỏng Vấn, Ứng Viên Gửi Email 'Nhắc Nhở' Và Nhận Về Lời Đáp Trịch Thượng Từ HR

Câu chuyện lập tức làm bùng nổ những tranh cãi gay gắt về ranh giới giữa thử việc và sự bóc lột sức lao động. Nhiều ý kiến cho rằng đây là ví dụ điển hình cho cách vận hành tàn nhẫn của cỗ máy tư bản hiện đại. Một người bình luận so sánh trải nghiệm này với hình thức tá điền thời phong kiến: chủ sở hữu tư bản cung cấp mặt bằng, công cụ, rồi thu lại phần lớn giá trị do người lao động tạo ra, trong khi rủi ro và áp lực lại đổ dồn lên vai người làm thuê. Khi nhân viên không tạo ra giá trị ngay lập tức, họ bị coi là một chi phí thừa và bị đào thải không thương tiếc.

Ở chiều ngược lại, một số góc nhìn từ phía quản trị lại cho rằng doanh nghiệp dã chiến trong ngành tiếp thị trực tiếp có những đặc thụ riêng. Việc nhận diện một cá nhân có phù hợp với công việc đứng đường thuyết phục đám đông hay không thường diễn ra rất nhanh. Theo quan điểm này, chủ doanh nghiệp là người gánh chịu mọi rủi ro tài chính, trả chi phí mặt bằng và vận hành, nên việc cắt lỗ sớm khi phát hiện nhân sự không phù hợp là một quyết định kinh doanh thực tế, giúp tiết kiệm thời gian cho cả hai bên.

Dẫu vậy, làn sóng phẫn nộ vẫn nghiêng về phía người lao động trẻ. Đa số đều đồng ý rằng việc đưa ra hứa hẹn đào tạo 3 tuần nhưng lại sa thải sau 1 ngày làm việc thực tế là hành vi thiếu uy tín và coi thường nhân sự.

Liệu người lao động thời nay có thực sự chỉ là những 'người thuê tư bản' dễ dàng bị thay thế, hay các doanh nghiệp đang quá vội vàng trong bài toán nhân sự? Hai MC của chương trình Tan Ca sẽ mổ xẻ góc khuất này trong tập phát sóng mới nhất.