’مان آءِ ٽي کان ڳالهايان ٿو‘ ــ هڪ فون ڪال جيڪا ڪروڙين ڊالر ڳڙڪائي وئي!

رات جا يارهن ٿيا آهن ۽ آفيس جي هيلپ ڊيسڪ تي فون وڄي ٿو.

ٻئي پاسي هڪ پريشان نوجوان آهي. هو پنهنجو نالو ٻڌائي ٿو، پنهنجي ڊپارٽمينٽ جو نالو ٻڌائي ٿو، ۽ ايئن ڳالهائي ٿو ڄڻ ورهين کان اتي ڪم ڪري رهيو هجي. ’صبح جو وڏي پريزنٽيشن آهي، مان پاسورڊ وساري ويٺو آهيان، مهرباني ڪري ريسيٽ ڪري ڏيو.‘

Read nextڇا سرڪاري ڊيٽا مان اسان جا راز پڌرا ٿي سگهن ٿا؟ 75 ماڻهن جي گوٺ جي عجيب ڪهاڻي

هيلپ ڊيسڪ وارو ماڻهو مدد ڪري ٿو. اهو ئي ته سندس ڪم آهي.

ويهن منٽن اندر ڪمپنيءَ جو اندروني نيٽ ورڪ اوپن آهي.

هي ڪا فلمي ڪهاڻي ناهي. هي هڪ اهڙو نمونو آهي جيڪو گذريل ڏهن سالن ۾ درجنين ڀيرا ورجايو ويو آهي ــ سوشل ميڊيا ڪمپنين تي، هوٽل گروپن تي، بينڪن تي، ۽ اسڪولن تي.

**اصل هٿيار ڪوڊ ناهي، ڀروسو آهي**

هن فن کي سوشل انجنيئرنگ سڏجي ٿو. حملو ڪندڙ توهان جي فائر وال سان مقابلو نٿو ڪري ــ هو ان کي پاسو ڏئي، سڌو توهان وٽ اچي ٿو.

منطق سادو آهي: هڪ اينڪرپشن ٽوڙڻ ۾ سال لڳي سگهن ٿا. هڪ ٿڪل ماڻهوءَ کي رات جو يارهين بجي قائل ڪرڻ ۾ ٽي منٽ.

اڳواٽ تياري گهڻي ٿيندي آهي. حملو ڪندڙ ڪنهن به خفيه اوزار کان اڳ اهي ئي پروفائل پڙهي ٿو جيڪي اسان پاڻ عام ڪيا آهن ــ نئين نوڪريءَ جو اعلان، آفيس جي تصوير جنهن ۾ ڊيسڪ تي ٽنگيل بيج نظر اچي ٿو، ڇٽيءَ جي پوسٽ جيڪا ٻڌائي ٿي ته باس هن هفتي ملڪ ۾ ناهي.

پوءِ اچي ٿو جذبو. جلدي، خوف، يا لالچ. ’توهان جو اڪائونٽ ڏهن منٽن ۾ بند ٿي ويندو.‘ ’توهان جي نالي تي رپورٽ آهي.‘ ’توهان کي مفت اسڪن مليو آهي.‘

ڊپ ۾ ماڻهو سوچيندو ناهي. ۽ ائين ئي حملو ڪامياب ٿئي ٿو.

**گيمرز سڀ کان وڌيڪ نشاني تي**

گيمنگ جي دنيا ۾ اهو حملو تيز ترين آهي.

ڪنهن ’دوست‘ کان پيغام اچي ٿو ته ’منهنجي ٽورنامنٽ ۾ ووٽ ڏي، هي لنڪ کول‘. لنڪ کلي ٿي، هڪ لاگ ان صفحو نظر اچي ٿو، ۽ چند سيڪنڊن ۾ اڪائونٽ هليو وڃي ٿو ــ ورهين جي محنت، نادر اسڪن، سڄو انوينٽري.

سڀ کان تلخ ڳالهه اها آهي ته ڪيترن ئي متاثرن وٽ ٽو فيڪٽر تصديق به آن هئي. پر جڏهن سيشن ٽوڪن ئي چوري ٿي وڃي، ته حملو ڪندڙ کي لاگ ان ڪرڻ جي ضرورت ئي نٿي پوي ــ هو اڳ ۾ ئي اندر ويٺو آهي.

تبصرن ۾ ماڻهن جو رد عمل ٻن حصن ۾ ورهايل نظر اچي ٿو.

هڪ تبصري ڪندڙ لکيو ته ’مون کي هميشه لڳندو هو ته ائين رڳو بيوقوفن سان ٿيندو آهي ــ پوءِ منهنجي پنهنجي ڀيڻ سان ٿيو، ۽ هوءَ ڪمپيوٽر انجنيئر آهي.‘

هڪ ٻئي دليل ڏنو ته ماڻهن کي الزام ڏيڻ آسان بهانو آهي: ’جيڪڏهن هڪ ملازم جي هڪ غلطي سڄي ڪمپني ڪيرائي سگهي ٿي، ته مسئلو ملازم ناهي ــ سسٽم جي ڊزائين آهي.‘

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

ڪنهن ٻئي وري ياد ڏياريو ته ’توهان جي بينڪ ڪڏهن به توهان کي فون ڪري ڪوڊ نه پڇندي. جيڪو به ڪوڊ پڇي، اهو ٺڳ آهي ــ بس، ڳالهه ختم.‘

**۽ هاڻي مصنوعي ذهانت به شامل**

پهرين اهي ٺڳيون خراب گرامر ۽ عجيب اسپيلنگ مان پڪڙجي وينديون هيون.

اهو دور ختم ٿي ويو.

اڄ ڪا به ٺڳي ڪنهن به ٻوليءَ ۾ بلڪل صاف، شائسته ۽ ذاتي نوعيت جي لکجي سگهي ٿي. ان کان به اڳتي وڌي، ڪجهه سيڪنڊن جو آڊيو ڪافي آهي ڪنهن جي آواز جي نقل ٺاهڻ لاءِ ــ ۽ چهرو به.

2024 ۾ هانگ ڪانگ ۾ هڪ ملازم پنهنجي مالياتي سربراهه ۽ ساٿين سان وڊيو ڪال تي ويٺو، هدايتون ورتيون، ۽ ڪروڙين ڊالر منتقل ڪيا.

ڪال تي هو اڪيلو ئي اصل انسان هو. باقي سڀ ڊيپ فيڪ هئا.

**بچاءُ ايترو ئي سادو آهي**

ماهر چون ٿا ته حل مهانگو ناهي، رڳو عادت جو آهي.

هر اهم اڪائونٽ لاءِ الڳ ۽ ڊگهو پاسورڊ رکو. ٽو فيڪٽر تصديق SMS بدران ايپ يا فزيڪل ڪيءَ ذريعي ڪريو. ڪنهن به لنڪ تي ڪلڪ ڪرڻ کان اڳ ٻه سيڪنڊ ترسو.

۽ سڀ کان اهم قاعدو: جيڪڏهن ڪو فون ڪري توهان کان ڪجهه گهري ٿو، ته رابطو ڪٽيو ۽ پاڻ ان اداري جي سرڪاري نمبر تي واپس فون ڪريو.

هڪ تبصري ڪندڙ ان کي ڏاڍي سٺي نموني چيو: ’جلدي پاڻ ئي پهريون خطري جو نشان آهي. جيڪو به توهان کي سوچڻ جو وقت نٿو ڏئي، اهو توهان جي ڀلائي نٿو گهري.‘

هن ڪهاڻيءَ جي پس منظر ۾ لڪل نفسيات، اصل واقعن ۽ گيمرز لاءِ خاص خطرن تي اسان جا ميزبان ’ڊجيٽل دنيا‘ پوڊڪاسٽ ۾ کل ڀوڳ سان ڀرپور تفصيلي ڳالهه ٻولهه ڪن ٿا ــ ضرور ٻڌو.