५ डलरको एउटा ग्रिटिङ कार्डले निम्त्यायो २० डलरको हुलाक विपत्ति: साना व्यवसायीको आँसु

एउटा सानो हस्तनिर्मित ग्रिटिङ कार्डको मूल्य कति नै पो हुन्छ र? पाँच डलर। तर त्यही पाँच डलरको कार्डले एक साना हस्तकला सिर्जनाकर्तालाई रातभर निदाउन नसक्ने बनाएको छ। आफ्नै कला र मिहिनेतमा विश्वास गरेर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हात हालेका यी स्रष्टा अहिले अनलाइन प्रणालीको अनौठो कर चक्रव्यूहमा नराम्ररी फसेका छन्।

घटनाको सुरुवात निकै उत्साहजनक थियो। बेलायतबाट एक ग्राहकले पाँच डलरको एउटा सुन्दर कार्ड अर्डर गर्छन्। सिर्जनाकर्ताले आफ्नो पसलमा निःशुल्क ढुवानीको सुविधा दिएका थिए, किनकि साधारण हुलाक टिकटको मूल्य दुई डलरभन्दा कम पर्छ। तर खुसी धेरै बेर टिक्न पाउँदैन। जब पार्सल पठाउन कम्प्युटर खोलिन्छ, त्यहाँ प्रणालीले पहिले नै ग्राहकबाट मूल्य अभिवृद्धि कर उठाइसकेको देखिन्छ। नियमअनुसार खामको बाहिर त्यो कर नम्बर प्रस्ट लेखिनुपर्छ, ताकि सीमापारि सामान पुग्दा ग्राहकले फेरि पैसा तिर्न नपरोन्।

Read nextदाँत नभएको बूढो सिंह जसले ६ पोथीको मन जितेर जन्मायो ३५ छाउरा: फ्रेजियरको अविश्वसनीय कथा

विडम्बना के भइदिन्छ भने, कर नम्बर टाँसेर पठाउने आधिकारिक प्रणालीमा साधारण चिठीको कुनै विकल्प नै भेटिँदैन। त्यहाँ उपलब्ध सबैभन्दा सस्तो ढुवानी दर नै झन्डै एक्काइस डलर देखिन्छ। अर्को वैकल्पिक ढुवानी माध्यमबाट हेर्दा पनि कम्तीमा पन्ध्र डलर तिर्नैपर्ने बाध्यता आउँछ। पाँच डलरको सामान बेच्दा उल्टै सोह्र डलर खल्तीबाट हाल्नुपर्ने यो कस्तो व्यापार? अब अर्डर रद्द गरौँ भने पसलको साख गिर्ने डर, सामान्य हुलाक टिकट टाँसेर पठाइदिऊँ भने भन्सारले पत्र रोकेर ग्राहकलाई जरिवाना गराइदिने त्रास उत्पन्न हुन्छ।

यो समस्या बाहिर आउनासाथ अनलाइन समुदायमा चर्को बहस सुरु भएको छ। एक टिप्पणीकर्ताले स्पष्ट चेतावनी दिँदै भनेका छन् कि व्यापारिक प्रयोजनका सामान व्यक्तिगत हुलाक टिकट टाँसेर पठाउनु कानुनी रूपमा गैरकानुनी हो, किनकि साधारण चिठी भन्सार प्रणालीमा जाँदैन। उनीहरूको तर्कमा यस्तो अवस्थामा अर्डर रद्द गर्नु नै एकमात्र कानुनी बाटो हो। तर अर्का टिप्पणीकर्ताले कडा प्रतिवाद गर्दै भनेका छन् कि एउटा सानो कागजको टुक्राका लागि एक्काइस डलर ढुवानी माग्नु साना कलाकारको ढाड सेक्नु हो, त्यसैले जोखिम मोलेरै भए पनि सामान्य टिकटमै पठाउनुपर्छ।

समस्या यतिमै सकिँदैन। जीवनका झमेलाहरू एकपछि अर्को गर्दै जोडिन्छन्। यस्तै आफ्नै हातले समस्या सुल्झाउन खोज्ने अर्का एक भाडावाल अहिले आफ्नै कोठाको झ्यालमा फैलिएको कालो ढुसीसँग जुधिरहेका छन्। नयाँ डेरा सरेका ती व्यक्तिले झ्यालको रबरमा गडेको ढुसी हटाउन अनेक केमिकल प्रयोग गरे पनि केही सीप चलेको छैन। घरधनीसँग भन्न नसकिने आफ्नै बाध्यता भएपछि उनी आफैँ रबर उप्काएर नयाँ फेर्ने जोखिमपूर्ण बाटो रोज्ने कि नरोज्ने भन्ने दोधारमा छन्।

आफ्नो सिपले संसार जित्न खोज्ने साना सिर्जनाकर्ता र डेरामा आफ्नै बलबुतामा बाँच्न खोज्ने साधारण मानिसहरूको यो वास्तविक पीडाले धेरैलाई सोच्न बाध्य बनाएको छ। साना गल्तीले निम्त्याउने यस्ता ठूला आर्थिक र मानसिक तनावका अनौठा पाटालाई हाम्रा प्रस्तोताहरूले यस पटकको पोडकास्ट शृङ्खलामा चिरफार गरेका छन्।