साहित्यिक पर्खालदेखि निर्माणको बिलसम्म: जब सत्यमाथि पर्दा हालिन्छ!

एउटा बच्चा जसलाई बन्द कोठाभित्रै सारा संसार छ भनी विश्वास दिलाइयो, उसको मनमा त्यो पर्खाल भत्किँदा के बित्ला? विश्व साहित्यमा बन्द समाज, कठोर धार्मिक समूह वा मनोवैज्ञानिक प्रयोगभित्र हुर्केका पात्रहरूका कथाहरू निकै रुचाइन्छन्। हालै एक पाठकले यस्तै अनौठो संसारमा हुर्किएकी छोरीको दृष्टिकोणबाट लेखिएका पुस्तकहरूको खोजी गरे।

यस क्रममा पाठकहरू दुई भागमा बाँडिए। एकाथरीले किमी कनिंघम ग्रान्टको 'दिज साइलेन्ट वुड्स' जस्ता काल्पनिक उपन्यासको पक्ष लिए, जहाँ कथाको बुनोटले पाठकलाई बाँधेर राख्छ। अर्काथरीले भने रुथ वारिनरको 'द साउन्ड अफ ग्राभेल' जस्ता सत्य संस्मरणहरू पढ्नुपर्ने बताए, जहाँ वास्तविक जीवनको क्रूर यथार्थ लिपिबद्ध छ।

Read nextटोल्स्टोयको आध्यात्मिक सङ्कटदेखि गम्भीर क्वीर साहित्यको खोजीसम्म: पाठकहरूबीच चर्कियो साहित्यिक बहस

तर झूट र भ्रमको यो जालो साहित्यमा मात्र होइन, हाम्रो दैनिक जीवनमा पनि उत्तिकै गहिरो छ।

हालै एक उपभोक्ताले आफ्नो घरको भुइँ मर्मत गर्न ७,५०० पाउन्डको सम्झौता गरे। भुइँतलामा बैठक कोठा र हलमा मात्र भुइँ ओछ्याउने कुरा थियो, किनभने भान्सा र शौचालयलाई अहिलेको कामबाट हटाइएको थियो।

आश्चर्यको कुरा, ती दुवै कोठासहित पुरै भुइँतलाको क्षेत्रफल जम्मा ४०.४ वर्गमिटर मात्र थियो। तर ठेकेदारले भुइँ उप्काउने, सम्याउने र नयाँ सामान ओछ्याउने कामको लागि ४२ वर्गमिटरको बिल पठायो। नभएको जमिनमा कसरी काम हुन सक्छ भनी प्रश्न गर्दा पसलेले जवाफ दिनुको साटो ग्राहकलाई मोलमोलाइ गरेको आरोप लगायो।

विशेषज्ञहरूका अनुसार सामान खेर जानु स्वाभाविक भए पनि श्रम र तयारीको क्षेत्रफल वास्तविक नापभन्दा बढी देखाउनु सरासर गलत हो।

काल्पनिक कथाको भ्रम होस् वा वास्तविक दुनियाँको यस्तो हिसाबकिताब, सत्य पत्ता लगाउन सधैँ प्रश्न सोधिरहनुपर्छ।

यस रोचक विषयमा सुमन र बिनीताको घम्साघम्सी बहस पोडकास्ट 'पठन संसार' को ताजा अंकमा सुन्न सकिन्छ।