پوتین د ټرمپ ډالۍ اخلي او جګړه نه دروي: د روسي ډیزلو، پټو معاملو او د زیلینسکي د ماتې تر شا کیسه!

د امریکا او روسیې ترمنځ د اړیکو نوی فصل په رسمي ډول پیل شوی دی، خو تر ټولو حیرانوونکې خبره دا ده چې هېچا د دې معاملې لپاره د اوکراین د جګړې پای ته رسېدو ته انتظار ونه ایسته. په تېرو دوو اونیو کې د واشنګټن له خوا د امتیازونو یو داسې بهیر پیل شوی چې مسکو ته یې سترې اقتصادي او سیاسي لاسته راوړنې ورکړې دي، خو د کیف لپاره یې هېڅ کومه د خلاصون لاره نه ده پرانیستې.

د اوسلو او سنټ پیټرزبورګ ترمنځ د پټې او چټکې ډیپلوماسۍ وروستیو پړاوونو د نړیوال سیاست ټولې تمې سرچپه کړې دي. اصلي پلان او منطق دا و چې لومړی باید مسکو خپل نظامي بریدونه ودروي، او له هغې وروسته واشنګټن بندیزونه لرې کړي او د سوداګرۍ خبرې پیل کړي. خو اوس لوبه بالکل برعکس روانه ده.

Read nextفلرټینګ يا دوستی؟ د کارپوریټ نړۍ مخفي Limits

د امریکا د خزانې وزارت د روسیې ډیزلو ته رسمي جواز ورکړی، ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ګراهام د بندیزونو د قانون ډېره برخه معاف کړې ده، او حتی د هغه ځانګړي استازي له ولادیمیر پوتین څخه د سونتوکو د برابرولو له امله مننه کړې ده. کله چې په دې اونۍ کې له ټرمپ څخه وپوښتل شول چې ولې غواړي له پوتین او شي جینپینګ سره وګوري، هغه په ډېرې سادګۍ سره ځواب ورکړ: «روسیه، په رښتیا هم، د اوکراین په اړه ښه چلند کوي.»

بل لور ته، کیف لا دمخه وړاندیز کړی چې د جګړې لومړۍ کرښه به کنګل کړي، کټ مټ هماغسې لکه څنګه چې ټرمپ غوښتنه کړې وه. خو سره له دې هم، د واشنګټن ټول فشارونه پر ولودیمیر زیلینسکي راټول دي. سیاسي څارونکي وایي دلیل یې روښانه دی: اوکراین په بشپړ ډول د امریکا په امنیتي او مالي سیسټمونو پورې تړلی دی، نو ځکه د واشنګټن لپاره تر ټولو اسانه لوری دی چې فشار پرې راوړي او شاتګ ته یې اړ کړي.

دې وضعیت د سیاسي چارو د څارونکو او عامو خلکو ترمنځ تند بحثونه راپارولي دي. یوه مبصر وویل چې دا د یوه متحد هېواد ښکاره پلورل دي، چیرې چې یرغلګر ته د جګړې د درولو پر ځای د تیلو او بندیزونو د لرې کولو جایزه ورکول کېږي. هغوی استدلال کوي چې پوتین په خندا سره د امریکا دا امتیازونه اخلي او جګړه هم په خپله خوښه اوږدوي.

خو یو بل لوری بیا د جګړې د ډګر ترخو واقعیتونو ته ګوته نیسي. یوه بل شنونکي استدلال وکړ چې د کیف له خوا د اوربند او د کرښې د کنګل کولو ناڅاپي لېوالتیا بې دلیله نه ده؛ د خپلواکو نقشه کښونکو وروستي راپورونه ښيي چې اوکراین په دې وروستیو کې خپله یوه لویه برخه خاوره له لاسه ورکړې ده. د دې نظر پلویان ادعا کوي چې د «ویوالدي» په نوم ځوابي برید یوازې یوه مطبوعاتي او تبلیغاتي ننداره وه، او اوس چې نظامي کرښې له ماتې سره مخ دي، زیلینسکي غواړي د سولې تر نامه لاندې خپله ماتې کنګل کړي.

ایا دا د ټرمپ له خوا یو واقعبینانه ګام دی او که د اوکراین تاریخي قرباني کول؟ زموږ د خپرونې کوربانه د «د واک لوبه» په نوي تود او بې پردې بحث کې د دې پټې معاملې ټول اړخونه سپړي.