Trại Hè Do Thái Nigeria Và Câu Hỏi Về Bản Sắc Tôn Giáo Toàn Cầu

Vào những buổi sáng mùa hè tại Abuja, thủ đô của Nigeria, những chiếc xe còi cọc lăn bánh trên con đường đất đỏ hướng về một ngôi thánh đường Do Thái giáo nhỏ ở ngoại ô Kubwa. Tại đây, hàng chục đứa trẻ vốn là học sinh Do Thái duy nhất trong trường học bình thường của mình bỗng tìm thấy một không gian thuộc về riêng chúng. Chúng tham gia Trại hè Camp Sarah, cùng nhau diễn kịch Torah, móc mũ Kippah và mơ về một tương lai tươi sáng.

Nigeria hiện có hơn 100 ngôi thánh đường Do Thái giáo, chủ yếu thuộc cộng đồng người Igbo, nhưng lại hoàn toàn không có một vị Rabbi (thầy tế lễ) hay Shochet (người mổ thịt Kosher) bản địa nào. Camp Sarah, do một chuyên gia Ngân hàng Thế giới người Mỹ gốc Do Thái thành lập, ra đời với sứ mệnh lấp đầy khoảng trống đó. Mục tiêu của trại hè không chỉ là tạo sân chơi, mà còn là đào tạo thế hệ lãnh đạo tôn giáo đầu tiên cho cộng đồng Do Thái tại quốc gia Tây Phi này.

Read nextChưa tới 30 chữ trong một email khiến cả nước Anh nổi giận — và chiêu trò đó vẫn sống khoẻ

Thế nhưng, sự tồn tại và phát triển của những cộng đồng như thế này đang châm ngòi cho một cuộc tranh luận gay gắt trên khắp các diễn đàn Do Thái toàn cầu. Câu chuyện trở nên phức tạp hơn khi đặt bên cạnh trường hợp của một thanh niên 17 tuổi tại Seattle, Mỹ. Có cha là người Do Thái nhưng mẹ là người ngoại đạo, cậu thanh niên này không được coi là người Do Thái theo luật truyền thống Halakha. Dù vậy, cậu vẫn kiên trì theo đuổi con đường cải đạo Chính thống giáo (Orthodox) đầy gian gian gian khó ngay trước khi bước vào đại học.

Nhìn vào hai hiện tượng này, dư luận thế giới đang chia rẽ sâu sắc. Một luồng ý kiến cởi mở cho rằng việc các cộng đồng ở Châu Phi hay những người mang dòng máu bên nội khát khao gắn kết với Do Thái giáo là một điều vô cùng đáng quý. Một người bình luận chỉ ra rằng lịch sử Do Thái vốn trải dài qua nhiều sắc tộc và vùng địa lý, việc các tổ chức Do Thái phương Tây áp đặt chuẩn mực khắt khe để gạt bỏ họ là hành động thiếu tính bao dung.

Trái lại, những người giữ quan điểm truyền thống lại kiên quyết bảo vệ luật pháp Halakha. Một nhà quan sát nhận định rằng tư cách Do Thái không thể chỉ dựa trên cảm xúc hay sự tự nhận. Việc công nhận tràn lan các cộng đồng tự phát mà không qua quy trình cải đạo Orthodox khắt khe theo đúng luật dòng mẹ sẽ gây nguy cơ làm hỗn loạn và mờ nhạt bản sắc tôn giáo đã được gìn giữ qua hàng nghìn năm.

Liệu truyền thống khắt khe có nên nhường chỗ cho sự hòa nhập và tình đoàn kết nhân loại? Hai MC Yến và Việt sẽ cùng mổ xẻ những góc nhìn đầy kịch tính này trong tập podcast mới nhất trên kênh Đèn Bảy Nhánh.