Şrödinger Paradoksu: Siyasətdə İkili Standartlar və Kampusda Nasist Təxribatı Qızışır

Yaxın Şərq ətrafında gedən intellektual və siyasi mübahisələr bu günlərdə görünməmiş bir məntiqi ziddiyyətlə üz-üzədir. İctimai müzakirələrdə getdikcə daha uca səslə eşidilən bir iddia diqqət çəkir: bəzi fəallar İsrailin Qərb Sahili və Qəzza sakinlərinə vətəndaşlıq və səs hüququ verməli olduğunu, əks təqdirdə ölkənin qeyri-demokratik elan edilməli olduğunu irəli sürürlər. Lakin bu tələb daha dərin bir sualı doğurur: Fələstin əslində nədir?

Bir tərəfdən beynəlxalq təşkilatlarda, BMT salonlarında və Haaqa məhkəməsində Fələstin suveren və müstəqil bir dövlət kimi təqdim olunur. Əgər Fələstin dövlət kimi qəbul edilməsəydi, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin yurisdiksiyası və irəli sürülən həbs orderləri hüquqi qüvvəyə malik olmazdı. Digər tərəfdən isə eyni qüvvələr fələstinliləri hüquqsuz İsrail vətəndaşları kimi təsvir edərək onların Knessət seçkilərində səs verməsini tələb edirlər.

Read nextTrevor Noah-dan Şok Tələb: İntim Videolarda Ssenari Məcburi Olmalıdır!

Bu yanaşma cəmiyyətdə qızğın müzakirələrə yol açıb. Bir şərhçi bildirir ki, bu mənzərə sözün əsl mənasında Şrödinger paradoksudur: Fələstin hansı arqument qarşı tərəfə daha çox zərbə vurursa, məhz ona çevrilir. Tarixdə heç bir hərbi nəzarət dövründə yerli əhalinin işğalçı ölkədə səs verməsi tələb olunmayıb; əksinə, əhalini zorla vətəndaşlığa keçirmək beynəlxalq hüquqda qanunsuz ilhaq kimi qiymətləndirilir.

Lakin başqa bir mövqe müdafiəçisi fərqli düşünür. O iddia edir ki, onilliklər boyu davam edən və sonu görünməyən nəzarət adi hərbi işğal çərçivəsindən çıxıb. Əgər bir xalqın taleyi tam şəkildə qonşu dövlətin qərarlarından asılıdırsa, təmsilçilik tələbi qaçılmaz bir reallıq kimi ortaya çıxır. Tarixi nümunələr göstərir ki, hüquqsuz idarəetmə həmişə ciddi etirazlarla nəticələnir.

Siyasi müstəvidəki bu intellektual ziddiyyətlər real həyata da təsirsiz ötüşmür. Beynəlxalq hüququn alətlərindən qeyri-ardıcıl istifadə olunması tədricən cəmiyyətdə ifrat baxışların və açıq düşmənçiliyin yayılmasına təkan verir. Bu təhlükənin ən parlaq təzahürü bu günlərdə Amerika universitetlərində baş verir.

İnternetdə qadınlara qarşı nifrət nitqi ilə tanınan və son dövrlərdə açıq antisemitizm təbliğ edən Mayron Qeyns kimi fiqurlar ali məktəblərə yol tapır. Pensilvaniya Dövlət Universitetində çıxış etməyə hazırlaşan podkast aparıcısının çıxışlarında Hitlerin təriflənməsi və Holokostun inkarı faktları artıq tələbə şəhərciklərində ciddi narahatlıq və etiraz doğurub.

Miçiqan Universitetində nasist salamı ilə müşayiət olunan hadisələr göstərir ki, söz azadlığı adı altında yayılan nifrət tez bir zamanda real təhdidə çevrilir. Universitet rəhbərliklərinin bu cür təxribatlara necə cavab verəcəyi hələ də sual altındadır.

Minyan podkastının aparıcıları bu ziddiyyətli mövzunu və kampuslardakı gərginliyi efirdə ən kəskin arqumentlərlə müzakirə edirlər.