Kichekesho cha Akili ya Kukodi: Falsafa ya Miaka 2000 Iliyotabiri Udanganyifu wa AI na Maangamizi Yetu

Kuna wakati unatazama dunia ya sasa na kugundua kuwa hakuna jipya chini ya jua, bali vichekesho vya kale vinarudiwa kwa teknolojia ya kisasa zaidi.

Hivi majuzi katika mkutano wa kitaaluma, mhadhiri Stuart Kendall alifufua fikra nzito za Georges Bataille. Bataille alishikilia kuwa dunia yetu haiteseki kwa uhaba bali kwa wingi wa ziada usio na kikomo unaotokana na nishati ya jua. Badala ya kufikiria jinsi ya kuendelea kuzalisha na kubana matumizi, swali kuu linapaswa kuwa: tunatapanyaje ziada hii bila kusababisha vita na maangamizi?

Read nextSayansi ya Vijuu: Jinsi ya Kubadilisha Hofu kuwa Ufahamu na Kupata Amani na Mikrobiyomu Yako

Mwonekano huo unavunja kabisa kanuni za kisasa za kiuchumi ambazo zinatuhubiria ufanisi kila uchao. Mchambuzi mmoja alisema kuwa mawazo ya Bataille yanafungua macho kuhusu maangamizi ya mazingira, akionyesha kwamba uchoyo wetu wa kutaka kudhibiti kila sekunde ya kesho ndio chanzo cha maangamizi.

Lakini hapa ndipo mambo yanapokutana na vichekesho vya maisha yetu ya kila siku. Unaposoma barua za mwanafalsafa wa Kirumi Seneca kwa rafiki yake Lucilius, unakutana na mtu aitwaye Calvisius Sabinus. Sabinus alikuwa tajiri mwenye akili fupi na kumbukumbu mbovu. Ili aonekane msomi mbele ya jamii, alinunua watumwa kadhaa na kuwalazimisha kukariri vitabu vyote maarufu vya ushairi. Kila alipokuwa kwenye karamu, watumwa hao walisimama nyuma yake na kumnong'oneza mistari ili ajifanye mwerevu.

Rafiki mmoja alimcheka Sabinus na kumwambia angeweza kununua makabati ya vitabu kwa gharama nafuu zaidi. Lakini Sabinus alijibu kwa kiburi: 'Kile kinachojulikana na mtumwa wangu, mimi pia nakijua.'

Je, hii haifanani kabisa na jinsi watu wengi wanavyotumia Akili Bandia leo? Watu wengi hawasomi, hawafikiri, wala hawachambui masuala kwa undani. Wanatupa swali kwa roboti na kunakili majibu, kisha wanajiona wana hekima kubwa.

Mdau mmoja alibainisha kuwa kizazi cha sasa kimegeuka kuwa Sabinus wa kidijitali, kinachojidanganya kuwa maarifa yaliyo kwenye wingu la kielektroniki ni sehemu ya akili zao. Kwa upande mwingine, mtetezi mwingine alipinga akisema kwamba zana hizi ni ugani wa akili yetu na zinatupa nguvu ya kufikia upeo mkubwa zaidi bila kupoteza muda.

Watangazaji wetu wanazama kwenye mgogoro huu mkali wa kimaadili na kifalsafa katika kipindi kipya cha Mizani ya Fikra.