Khi Mọi Ứng Dụng Đều Muốn Làm TikTok Và Những Bẫy Thiết Kế Khiến Người Dùng Phát Giận

Một buổi sáng thức dậy và mở ứng dụng di động yêu thích, bạn nhận ra giao diện quen thuộc đã biến mất. Thay vào đó là một bản sao không hơn không kém của TikTok: video dọc tự động phát, âm thanh chói tai và các biểu tượng tương tác choáng ngợp màn hình. Câu hỏi đầu tiên xuất hiện trong đầu hàng triệu người lúc đó là: Ai đã yêu cầu thay đổi này?

Làn sóng phẫn nộ nhanh chóng bùng nổ trong cộng đồng người dùng và giới thiết kế UI/UX. Việc các nền tảng lớn đồng loạt đập bỏ bản sắc riêng để chạy theo xu hướng video ngắn đang tạo ra một cơn sốt sao chép lười biếng. Một người dùng bức xúc chia sẻ rằng họ lập tức tắt tính năng tự động cập nhật ứng dụng để giữ lại giao diện cũ, đồng thời cảnh báo rằng việc ép buộc người dùng thích nghi với lối lướt vô bổ sẽ chỉ khiến họ rời bỏ nền tảng.

Read nextThảm Họa 1cm Khe Thở Studio và Vách Ngăn 5 Mét: Cuộc Chiến Bố Trí Không Gian Căng Thẳng

Một ý kiến khác phản đối gay gắt: "Tại sao mọi ứng dụng đều nghĩ mình sẽ thành công nếu bắt chước TikTok? Sự sao chép này chỉ làm mất đi những người dùng trung thành nhất." Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, một số nhà phân tích lại cho rằng đây là bước đi sinh tồn bắt buộc. Trong kỷ nguyên mà khoảng chú ý của con người ngày càng ngắn, các thương hiệu buộc phải tối ưu hóa giao diện để duy trì thời gian tương tác, dù điều đó có thể gây khó chịu ban đầu.

Thế nhưng, sự thất bại của tư duy thiết kế không chỉ diễn ra trên màn hình phẳng. Khi bước ra không gian thực tế, người ta lại tiếp tục chứng kiến những thảm họa kiến trúc và sản phẩm dở khóc dở cười. Câu chuyện về những chiếc bồn nước uống công cộng là một ví dụ điển hình.

Hãy tưởng tượng bạn đang khát nước trong một ngày hè oi ả, tiến đến chiếc bồn nước inox mới tinh và nhẹ nhàng ấn nút. Thay vì một dòng nước cầu vồng êm dịu, nước lại phun mạnh như vòi chữa cháy, bắn thẳng vào mặt người dùng hoặc xịt tung tóe vào các ổ cắm điện gần đó. Ngược lại, có những chiếc bồn nước lại sở hữu áp lực yếu đến mức nước chảy sát mép kim loại, buộc người dùng phải áp sát mặt vào phần thành bồn mất vệ sinh.

Một bình luận châm biếm đã chỉ ra rằng, dường như người thiết kế bồn nước chưa bao giờ tự mình uống một giọt nước nào từ sản phẩm do chính họ tạo ra. Sự thiếu thực tế này phản ánh một căn bệnh chung của giới sáng tạo hiện đại: quá chú trọng vào hình thức hoặc các chỉ số ảo mà quên đi trải nghiệm cốt lõi của con người.

Dù là thế giới ảo hay đời thực, khi thiết kế từ bỏ chức năng cơ bản để chạy theo số lượng hay diện mạo hào nhoáng, sản phẩm đó đã tự cầm bản án thất bại. Hai bộ óc sáng tạo của chương trình podcast Lệch Phông sẽ cùng mổ xẻ sâu hơn về drama thiết kế này trong tập phát sóng mới nhất.