Giải Mã Bí Ẩn Thiên Hà Tiên Nữ: Tại Sao Bạn Không Thể Thấy M31 Dù Bầu Trời Rất Tối?

Đối với những người yêu thích bầu trời đêm, cảm giác đứng dưới vùng đất Bortle 2 với chỉ số tối lý tưởng 21.75 mag/arcsec² mà vẫn không thể tìm thấy Thiên hà Tiên Nữ (M31) là một trải nghiệm vô cùng hụt hẫng. Đây chính là câu chuyện của một nhà quan sát tại vùng rural Illinois, khi mọi điều kiện thời tiết đều hoàn hảo nhưng thiên hà xóm giềng vẫn bặt vô âm tín trước mắt thường.

M31 là thiên thể xa nhất mà con người có thể nhìn thấy không cần kính thiên văn. Tuy nhiên, độ sáng cấp 3.4 của nó bị phân tán trên một diện tích bầu trời lớn gấp 6 lần Mặt Trăng tròn. Khi chúng ta nhìn thẳng vào vị trí của nó, các tế bào nón ở trung tâm võng mạc — vốn chỉ hoạt động tốt trong ánh sáng ban ngày — sẽ hoàn toàn không nhận biết được quầng sáng mờ nhạt này.

Read nextBí Ẩn Biểu Đồ Gia Tốc SpaceX: Màn Tăng Tốc Tử Thần Ẩn Sau Vệt Sáng Hoàng Hôn

Giải pháp nằm ở một kỹ thuật thiên văn kinh điển: nhìn lệch (averted vision). Một người quan sát kinh nghiệm chia sẻ rằng, việc tập trung mắt vào một ngôi sao lân cận khoảng 10 đến 15 độ và cảm nhận đốm sáng mờ ở vùng tầm nhìn ngoại vi sẽ giúp các tế bào gậy bắt được ánh sáng yếu ớt của lõi thiên hà. Bên cạnh đó, việc sử dụng chòm sao Thiên Hậu (Cassiopeia) làm kim chỉ nam dịch chuyển là phương pháp định vị không bao giờ thất bại.

Trải nghiệm săn sao không chỉ dừng lại ở M31. Trong chuyến đi ngắm mưa sao băng Perseids tại công viên Awenda bên hồ Kettle, rào cản lớn nhất đôi khi lại đến từ sương đêm. Độ ẩm không khí ngưng tụ trên thấu kính máy ảnh lúc 1 giờ sáng có thể dập tắt hoàn toàn buổi bấm máy, nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của các dải sưởi nhiệt đệm thiết bị trong những đêm thao thức cùng vũ trụ.

Hai host của podcast Sóng Vũ Trụ sẽ cùng mổ xẻ chi tiết những kỹ thuật săn thiên hà này và tranh luận gay gắt về giới hạn quan sát của mắt người ngay trong tập phát sóng tuần này.