Bí Ẩn Ánh Sáng "Biết" Bạn Đang Nhìn: Bằng Chứng Vũ Trụ Chỉ Là Game Mô Phỏng?

Thực tại xung quanh chúng ta có thực sự tồn tại khi không ai nhìn vào nó? Câu hỏi nghe chừng mang tính triết học này vừa trở thành tâm điểm tranh cãi dữ dội trên các diễn đàn công nghệ và khoa học quốc tế, sau khi các cuộc thảo luận về thí nghiệm khe kép lượng tử bùng nổ trở lại.

Mọi chuyện bắt nguồn từ hiện tượng "Hiệu ứng người quan sát" - một trong những bí ẩn lớn nhất của vật lý hiện đại. Khi các nhà khoa học bắn các hạt electron qua hai khe hẹp, nếu không có thiết bị theo dõi, các hạt hành xử như những gợn sóng và đi qua cả hai khe cùng lúc. Nhưng kỳ lạ thay, ngay khi một máy đo được đặt vào để kiểm tra hạt đi qua khe nào, hạt electron lập tức "biết" mình đang bị theo dõi và thay đổi hành vi, biến thành một viên bi cứng chỉ đi qua một khe duy nhất.

Read nextBí Mật Luận Văn Vật Lý: Sinh Viên Băn Khoăn AI Hay Vật Lý Cổ Điển?

Sự kiện này khiến cộng đồng mạng xôn xao. Một tài khoản bình luận: "Đây chính là cơ chế dựng hình tiết kiệm tài nguyên trong các tựa game thế giới mở. Máy chủ vũ trụ chỉ render chi tiết khi người chơi quay mặt về hướng đó để tránh quá tải bộ nhớ!"

Nhiều người lập luận rằng các thông số vật lý hiện tại như tốc độ ánh sáng chính là giới hạn xung nhịp của bộ vi xử lý vũ trụ, còn hiện tượng vướng víu lượng tử là minh chứng cho việc hai điểm trong không gian thực chất nằm ngay cạnh nhau trong bộ nhớ RAM của hệ thống.

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

Tuy nhiên, giới khoa học chính thống đã nhanh chóng lên tiếng dội gáo nước lạnh vào giả thuyết này. Một chuyên gia vật lý giải thích rằng từ "quan sát" trong thuật ngữ lượng tử không đòi hỏi ý thức của con người hay một máy quay phim. Bất kỳ sự tương tác nào giữa hạt lượng tử với môi trường vĩ mô xung quanh — như một photon chạm vào nó — đều làm sụp đổ hàm sóng.

Một ý kiến khác phản bác: "Việc gán ghép hiện tượng vật lý với trò chơi điện tử chỉ là cách con người dùng công nghệ hiện đại nhất của thời đại mình để giải thích những điều chưa biết. Thế kỷ 19 người ta từng so sánh vũ trụ với đồng hồ cơ khí, giờ là máy tính, tương lai sẽ là thứ khác."

Dù vậy, cuộc tranh cãi giữa lý thuyết vật lý thuần túy và giả thuyết lập trình thực tại vẫn chưa có hồi kết. Liệu thực tại của chúng ta có thực sự chỉ được khởi chạy khi có người quan sát? Hai host của podcast Va Chạm sẽ đào sâu và mổ xẻ góc nhìn này ngay trong tập phát sóng hôm nay.