51 Yaşında Yoqaya Qayıtdı və Dizini Dağıtdı: 'Əgər Rahat Otura Bilmirəmsə, Bu İdman Deyilmi?'

Uzun illər davam edən fasilədən sonra yenidən sağlamlıq və daxili hüzur tapmaq ümidi ilə yoqa matının üzərinə qayıtdığınızı təsəvvür edin. Lakin cəmi iki həftə sonra hüzur əvəzinə əlinizdə MRT müayinəsinin soyuq nəticəsi və dizinizdə kəskin bir menisk zədəsi qalır. 51 yaşlı bir yoqa həvəskarının yaşadığı bu hadisə, Şərq fəlsəfəsi ilə məşğul olan minlərlə insanın gizli qorxusunu üzə çıxarıb.

Hər şey çox sadə başlayır. Çanaq oynaqları təbiətcə sərt və qapalı olduğu üçün o, həmişə yoqa blokunun üzərində oturur. İlk iki həftə ərzində həm sağ, həm də sol dabanını bloka yaxınlaşdıraraq klassik oturuş vəziyyətini ala bilir. Lakin qəfildən — bəlkə də elə oturarkən ayağını burduğu bir anda — meniski zədələnir.

Read nextHəyətdəki Dəhşətli Tapıntı: 16 İllik İtkin Qadının Qalıqları və Mafiyanın Ən Böyük Sirri

İndi sağ dizinin yan tərəfindəki ağrı ona heç bir ənənəvi başlanğıc pozasını almağa imkan vermir. Məşqin əvvəlində və sonunda edilən həmin sükut asanası əsl işgəncəyə çevrilir.

"Mən sadəcə hərəkəti edə bilmədiyim üçün əsəbiləşmirəm," deyə o, öz çarəsizliyini bölüşür. "Özümü son dərəcə narahat hiss edirəm, belim bükülür. Nə rahatlaşa bilirəm, nə də düzgün nəfəs ala bilirəm. Ətrafımdakı hər kəs mükəmməl düzülüşlə o dərin əhval-ruhiyyəyə girərkən, mənim üçün bu vəziyyət sadəcə dözülməzdir."

Bu fiziki əzab onu çox daha dərin bir fəlsəfi sualla üz-üzə qoyur: əgər yoqanın ən müqəddəs sayılan başlanğıc və son anları insana yalnız əsəb və məyusluq gətirirsə, davam etməyin nə mənası var? O zaman bu etdiyimiz şey yoqadan çıxıb adi bir gimnastikaya çevrilmirmi?

Bu etiraf qısa zamanda böyük əks-səda doğurub və təcrübəli praktikləri iki fərqli düşərgəyə bölüb.

Bir tərəfdə 'mat sənin azadlıq məkanındır' deyənlər dayanır. Özü də yoqa müəllimi olan bir şərhçi bildirir ki, tələbələrinin düz 75 faizi dərsə arxası üstə uzanaraq başlayır və elə də bitirir. Onun fikrincə, əgər müəllim buna görə kimisə sorğu-suala tutursa, həmin müəllimi dərhal dəyişmək lazımdır.

Başqa bir şərhçi isə nəfəsin əhəmiyyətinə diqqət çəkir: "Rahat və sabit nəfəs ala bilmək həmin pozanın sizə uyğun olub-olmadığını göstərən ən vacib işarədir. Yoqa insanı sərt qəliblərə salmaq üçün deyil, insana uyğunlaşmaq üçündür." Hətta bəziləri şavasananı qarnı üstə etdiyini, yaxud ayaqlarını divara söykəyib uzatdığını qeyd edir.

Digər tərəfdə isə məsələyə daha sistemli yanaşanlar var. Keçən il sürətli vinyasa dərsində meniskini cıran 56 yaşlı başqa bir iştirakçı hesab edir ki, problem tələskənlikdə və yanlış texnikadadır. O, çıxış yolunu daha yavaş olan Hatha yoqada və bədənin anatomik düzülüşünü ayaqdan başa qədər yenidən öyrədən müəllimlə işləməkdə tapıb. Başqa bir nəfər isə təklif edir ki, bədəni zorlamaqdansa, oynaqlara və fassiyalara daha yumşaq təsir edən Çiqonq və ya Tay-Çi sənətinə keçmək daha müdrik addımdır.

Maraqlıdır ki, bu fiziki ağrı müzakirəsi həm də qədim Advaita Vedanta fəlsəfəsindəki 'şahid şüur' sualını gündəmə gətirir. Bhaqavad Qitanın öyrətdiyi kimi, bədəndəki ağrı və zehindəki əsəb sadəcə gəlib-keçən müvəqqəti obyektlərdirsə, onları kənardan müşahidə edən həqiqi 'Mən' kimdir?

'Karma Çarxı' podkastının aparıcıları bu buraxılışda həmin hekayənin ən həssas qatlarına enir və ağrı ilə mənəviyyat arasındakı o incə sərhədi qızğın müzakirə edirlər.