کریستوفر نولان علیه منتقدان یوتیوبی: تشخیص فرمول داستانی، سواد سینمایی نیست!

کریستوفر نولان، یکی از تاثیرگذارترین و موفق‌ترین کارگردانان عصر ما، این روزها دل خوشی از منتقدان اینترنتی و تحلیل‌گران شبکه‌های اجتماعی ندارد. او در تازه‌ترین اظهارات خود، مستقیم به قلب نقد آماتوری شلیک کرده و معتقد است بخش زیادی از آنچه امروز به عنوان «نقد فیلم» در فضای مجازی دست‌به‌دست می‌شود، چیزی جز اشتباه گرفتن اطلاعات عمومی با تحلیل سینمایی نیست.

نولان تاکید می‌کند که به بازشناسی ابزارها و مکانیسم‌های داستان‌گویی در سینما، نقد گفته نمی‌شود. به باور او، اینکه یک مخاطب بتواند الگوی داستانی یا روند شکل‌گیری همزادپنداری با یک شخصیت را تشخیص دهد، هرگز به این معنی نیست که آن صحنه کار نکرده یا اثر دچار اشکال است. نولان می‌گوید داستان‌گویی یک بازی متقابل میان قصد فیلم‌ساز و دریافت احساسی مخاطب است و افشای فرمول‌ها، اصل هنر سینما را زیر سوال نمی‌برد.

Read nextراهبی که هنوز قلدر است! شوک مستندساز معروف از دیدار با کابوس دوران مدرسه‌اش

این صحبت‌های جنجالی نولان موجی از واکنش‌ها را در میان سینمادوستان به راه انداخته است. موافقان نولان می‌گویند فضای مجازی پر شده است از افرادی که با خواندن یک کتاب آموزش فیلمنامه‌نویسی، فکر می‌کنند منتقد شده‌اند. یکی از سینمادوستان در واکنش به این موضوع نوشت: «این نوع نقدها دقیقاً مثل این است که بگوییم فیلم آرواره‌ها ترسناک نیست چون کوسه آن واقعی نیست! اینکه شما فرمول را می‌شناسید، نشان‌دهنده باطل بودن داستان نیست.»

اما در سمت دیگر، برخی تماشاگران و تحلیل‌گران معتقدند نولان نقد به‌جای مخاطبان هوشمند را نادیده می‌گیرد. یکی از مخالفان نولان استدلال کرد: «وقتی دستکاری احساسی کارگردان آن‌قدر رو و ناشیانه باشد که تماشاگر حس کند در حال گول خوردن است، نشان دادن این فرمول‌ها عین نقد درست است. اگر ابزار داستانی داستان را لو بدهد، یعنی فیلم‌ساز کارش را درست انجام نداده است.»

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

با این حال، به نظر می‌رسد صحبت‌های نولان بحثی عمیق را درباره آینده نقد سینمایی باز کرده است؛ بحثی میان کسانی که سینما را حس جادو می‌دانند و کسانی که آن را صرفاً ترکیبی از کدهای ساختاری می‌بینند.

مجریان ما در پادکست فرش قرمز، ابعاد مختلف این جنجال داغ کریستوفر نولان را به زیر ذره‌بین برده‌اند و ابهام‌های آن را شکافته‌اند.