કસરત અને ન્યુરોપ્લાસ્ટીસીટી: સોબર બન્યા પછી મગજને નવેસરથી કેવી રીતે ટ્રેન કરવું?

વ્યસન મુક્તિ પછીના દિવસોમાં મગજ એક સંક્રમણ કાળમાંથી પસાર થાય છે. વર્ષો સુધી નશાના સહારે જીવ્યા પછી, મગજના ડોપામાઇન રીસેપ્ટર્સ એટલા બુઠ્ઠા થઈ જાય છે કે સામાન્ય પ્રવૃત્તિઓ જેમ કે ગેમિંગ, મૂવીઝ અથવા પુસ્તકો વાંચવા જેવી બાબતો પણ સાવ નીરસ લાગવા માંડે છે. પરંતુ વિજ્ઞાન પાસે આનો એક સુંદર ઉપાય છે: ન્યુરોપ્લાસ્ટીસીટી.

આપણા મગજમાં નવી આદતો અને નવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા નવા જોડાણો બનાવવાની અદભુત ક્ષમતા છે. એક ૨૫ વર્ષના યુવાનના કિસ્સામાં, ૧૦૦ દિવસ સુધી સોબર રહ્યા પછી પણ ગેમિંગમાં તેનો રસ પાછો નથી આવ્યો. તે રોજ જીમ જાય છે, પણ ગેમિંગ સ્ક્રીન સામે બેસતા જ તેને કંટાળો આવે છે. આ સ્થિતિમાં, નિષ્ણાતો શારીરિક કસરત, ખાસ કરીને દોડવું અથવા કાર્ડિયો કરવાની સલાહ આપે છે.

Read nextસ્માર્ટફોનની લત છોડવા યુવાને બનાવ્યું અનોખું AI લોન્ચર: સ્માર્ટફોન જ બની ગયો 'મિનિમલિસ્ટ ડમ્બ ફોન'

કસરત કરવાથી મગજમાં નવા કોષોનો વિકાસ થાય છે જે જૂની હાનિકારક આદતોથી થયેલા નુકસાનને સાજું કરે છે. આ પ્રક્રિયા મગજને કુદરતી રીતે ખુશ થવાનું શીખવે છે. બીજી તરફ, કેટલાક લોકો એવું સૂચવે છે કે જો કોઈ જૂનો શોખ નશાની તીવ્ર યાદ અપાવતો હોય, તો તેને થોડા સમય માટે બાજુ પર મૂકી દેવો જોઈએ.

તેના બદલે, કંઈક નવું શીખવું જોઈએ - જેમ કે નવું વાદ્ય વગાડવું, ચિત્રકામ કરવું અથવા ટ્રેકિંગ પર જવું. મગજ હંમેશા નવું શીખવા માટે તત્પર હોય છે અને જ્યારે તેને નવો પડકાર મળે છે, ત્યારે તે વધુ ઉત્સાહિત થાય છે. આ પ્રવાસમાં ધીરજ અને નવી ટેવો જ વિજય અપાવે છે. આ આખી પ્રક્રિયા પર અમારા હોસ્ટ્સ પોડકાસ્ટમાં ચર્ચા કરશે.