१५०० अक्षरको परीक्षा: प्राचीन डीएनए प्रयोगशालामा प्रवेश पाउने एक युवाको अनौठो संघर्ष!

कम्प्युटर स्क्रिनको मधुरो प्रकाशमा एउटा कर्सर निरन्तर झिमझिम गरिरहेको छ। छेउमा १५०० अक्षरको कडा सीमा तोकिएको आवेदन फारम खुला छ। प्रश्न सीधा तर गहकिलो छ—अनुसन्धानमा लाग्न तपाईंलाई केले प्रेरित गर्छ र तपाईं प्राचीन डीएनएको क्षेत्रमा किन अध्ययन गर्न चाहनुहुन्छ? यो कुनै सामान्य प्रश्न होइन, बरु विज्ञानको गहिरो संसारमा भविष्यको ढोका खोल्ने जीवन-मरणको कसी हो।

एक युवा पपुलेसन जेनेटिसिस्ट तथा कम्प्युटेसनल बायोलोजिस्टले आफ्नो सम्पूर्ण बौद्धिक ऊर्जा यसै प्रश्नको जवाफमा खन्याएका छन्। उनको सपना केवल ल्याबमा परीक्षण गर्नु मात्र होइन, बरु आनुवंशिकीलाई इतिहास, भूगोल र भाषाविज्ञानसँग जोडेर प्राचीन मानव कसरी संसारभर फैलिए भन्ने रहस्य सुल्झाउनु हो।

Read nextवेल नेबुलाको अद्भुत तस्विर र सोलर इक्लिप्सको अनुभवले खगोलीय यात्राहरूमा महान् परिवर्तन ल्याए

तर यो सपनाको पछाडि एउटा ठूलो असफलता लुकेको छ। स्नातक तहको अनुसन्धानमा आधुनिक मानव र प्राचीन होमिनिनको सम्मिश्रण अध्ययन गर्दा उनका सबै कम्प्युटेसनल विधिहरू असफल भएका थिए। आधुनिक जनसंख्याको आनुवंशिक डेटा प्राचीन पुर्खाको वास्तविक इतिहास देखाउन असमर्थ भयो। तर उनले हार मानेनन्। त्यही प्राविधिक अवरोधलाई उनले प्राचीन डीएनए अध्ययनतर्फ मोडिने नयाँ अवसर बनाए।

यस प्रयासलाई लिएर वैज्ञानिक समुदायमा चाखलाग्दो विभाजन देखिएको छ। एक टिप्पणीकर्ताले यसलाई अत्यन्त सन्तुलित र प्रेरणादायी भन्दै प्रशंसा गरेका छन्। उनका अनुसार असफलताबाट पाठ सिकेर अघि बढेको र विद्यार्थी समूह खोलेर नेतृत्व देखाएको कथा कुनै पनि छनोट समितिका लागि लोभलाग्दो हुन सक्छ।

अर्कोतर्फ, केही जानकारहरू भने अझै शंकाको दृष्टिले हेरिरहेका छन्। अर्का एक व्यक्तिले तर्क गरेअनुसार, प्राचीन डीएनएको क्षेत्र निकै कडा र प्रतिस्पर्धी छ। त्यहाँ हार्वर्डका डेभिड राइच वा नोबेल विजेता स्वान्ते पाबोको जस्तो उच्चस्तरीय प्राविधिक दृष्टिकोण चाहिन्छ। केवल सुन्दर भाषा र विचारले मात्र आधुनिक प्रयोगशालामा स्थान सुरक्षित गर्न नसकिने उनीहरूको जिकिर छ।

के यो १५०० अक्षरको मस्यौदाले ती युवालाई प्राचीन रहस्य खोतल्ने ल्याबसम्म पुर्‍याउला त? यसै रोमाञ्चक कथा र बहसको भित्री पाटो खोतल्न पोडकास्टको यो विशेष अंक सुन्नुहोस्।