साँझ ७ बजे ढोका बन्द, मासु पकाउन निषेध: काठमाडौँका घरबेटीका 'अजीब' नियमले इन्टरनेट ततायो!

सहरको चम्किलो अनुहारभित्र लुकेको डेरावालको जीवन कतिसम्म कष्टकर र कहिलेकाहीँ हास्यास्पद हुन्छ भन्ने कुरा हालै सामाजिक सञ्जालमा छताछुल्ल भएको छ। काठमाडौँको एक चर्चित अनलाइन फोरममा एक जना युवाले आफ्नो नयाँ घरबेटीले थमाएको चारपाने सम्झौतापत्रको तस्बिर पोस्ट गरेपछि बहसको भुइँचालो नै आयो।

उक्त सम्झौतापत्रमा लेखिएका बुँदाहरू कुनै सैनिक ब्यारेकका नियमभन्दा कम थिएनन्। साँझ ठीक सात बजे मुख्य गेटमा ताल्चा लाग्ने, कोठाभित्र साथीहरू पस्न नपाउने, लुगा हप्ताको एक पटक मात्र सुकाउन पाइने र राति नौ बजेपछि फोनमा ठूलो स्वरले बोल्न नपाइने सर्त त्यसमा स्पष्ट उल्लेख थियो।

Read nextसालीको 'बालबालिका रहित' विवाह र चार महिनाको बच्चा: बहिनीको गर्भावस्थामाथि नै उठाइयो प्रश्न!

यो पोस्ट सार्वजनिक हुनासाथ हजारौँ युवाहरूले आफ्ना आ-आफ्ना घरबेटीका अनौठा हर्कतहरूको फेहरिस्त कमेन्ट बक्समा पोख्न थाले। कसैले पानीको मिटर बिगारेर प्रतिमहिना मनपरी रकम असुलेको गुनासो गरे भने कसैले घरबेटी आफैँले कोठाको चिया खान आउने बहानामा चियोचर्चो गर्ने गरेको तितो यथार्थ खोले।

एक टिप्पणीकर्ता भन्छन्, 'हामीले महिना मरेपछि हजारौँ रुपैयाँ भाडा तिरेका हुन्छौँ, तर व्यवहार भने दयाको भिख मागेको अनाथजस्तो गरिन्छ। आफ्नै पैसामा बस्दा पनि घर फर्किन जेलको जस्तो समयसीमा तोकिनु कुन कानुनमा लेखिएको छ?'

तर, अर्काको तर्क भने अलि भिन्न छ। घरधनीहरूको पक्ष लिँदै अर्का एक व्यक्तिले लेखे, 'धेरैजसो युवाहरू राति रक्सी खाएर होहल्ला गर्छन्, कोठाको फोहोर व्यवस्थापन गर्दैनन् र बिजुली खेर फाल्छन्। आफ्नै घरमा अशान्ति भएपछि कडा नियम नबनाएर के गर्नु?'

यस प्रकारका नियमहरूले सहरी क्षेत्रमा बस्ने लाखौँ युवाको मानसिक स्वास्थ्य र व्यक्तिगत गोपनीयतामाथि ठूलो प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ। धेरैजसो भाडावालहरू आफ्ना परिवार वा साथीभाइलाई कोठामा बोलाउन डराउँछन् किनकि घरबेटीको आँखा सधैँ सिँढी र ढोकामा गढेको हुन्छ।

बिजुली, पानी र फोहोरको नाममा हुने आर्थिक दोहन त सामान्य जस्तै भइसकेको छ। सरकारी दरभन्दा झण्डै दोब्बर महसुल तिर्नुपर्ने बाध्यता एकातिर छ भने अर्कोतिर अलिकति गुनासो गर्नासाथ 'चित्त नबुझे कोठा खाली गरिदेऊ' भन्ने तयारी धम्की सुन्नुपर्छ।

अझ अचम्मको कुरा त, अविवाहित युवायुवतीलाई कोठा खोज्दा सोधिने प्रश्नहरू हुन्। जात, थर, धर्मदेखि लिएर कार्यलयको समय र साथीहरूको पृष्ठभूमिबारे हुने केरकारले धेरैलाई आजित बनाएको छ।

यो केवल दुई व्यक्तिको व्यक्तिगत झगडा मात्र होइन, यो बदलिँदो सहरी समाज र पुराना परम्परागत मान्यताहरूबीचको चर्को संघर्ष हो। जहाँ एकातिर युवाहरू आफ्नै स्वतन्त्र संसार खोजिरहेका छन् भने अर्कातिर घरधनीहरू पुरानै नियन्त्रणकारी मानसिकतामा रमाइरहेका छन्।

के सहरी डेरावालहरूले कहिल्यै आफ्नै घरको जस्तो खुला सास फेर्न पाउलान्? घरबेटी र भाडावालको यो सधैँ बल्झिरहने रमाइलो तर तितो घर्षणका भित्री पाटाबारे 'जनता जनार्दन' पोडकास्टका प्रस्तोताहरूले रोचक चर्चा गरेका छन्।