د انټرنېټ غلی مړینه: ولې زموږ آنلاین یادونه د تل لپاره ورکېږي؟

که تاسو فکر کوئ چې ستاسو زاړه انټرنېټي پوسټونه، د ماشومتوب عکسونه په پخوانیو پاڼو کې یا ستاسو د خوښې زاړه بلاګونه خوندي دي، بیا فکر وکړئ. انټرنېټ په خاموشۍ سره خپله حافظه له لاسه ورکوي او دا یوه داسې ستونزه ده چې د نړۍ په کچه د تاریخپوهانو اندېښنې یې راپارولي دي.

وروستي راپورونه ښیې چې زموږ د ډیجیټل معلوماتو لویه برخه هره ورځ د فني ستونزو، د ډومینونو د نیټې پای ته رسیدو او د ټیکنالوژۍ د بدلیدو له امله له منځه ځي. دا پدیده چې په ساینسي ژبه ورته 'ډیجیټل زوال' ویل کیږي، د انټرنېټ د تاریخ د یوې لویې برخې د ورکیدو لامل شوې ده.

Read nextد ساینسي خبرونو رازونه: ولې اکثر خپاره شوي سرلیکونه له حقیقته لیرې دي؟

یو انټرنېټ کاروونکي پدې اړه لیکلي: "زه غوښتل زما لومړنی ویبلاګ چې ۱۵ کاله مخکې مې پکې لیکنې کولې وګورم، مګر ومې لیدل چې د هغې سرور له منځه تللی او زما ټول لیکلي یادښتونه د تل لپاره ورک شوي دي. داسې احساس کوم چې زما د ژوند یوه برخه غلا شوې ده." د بل کارونکي غبرګون دا و چې "موږ داسې یو نسل یو چې تر ټولو ډیر معلومات تولیدوو مګر ښايي په تاریخ کې زموږ په اړه تر ټولو لږ معلومات پاتې شي ځکه چې هر څه ډیجیټل دي."

د انټرنېټ ارشیف کونکي په سختۍ سره کار کوي ترڅو د انټرنېټ د پاڼو عکسونه واخلي او خوندي یې کړي، مګر د دوی مالي امکانات محدود دي او قوانین هم د دوی په وړاندې خنډونه جوړوي. ډیری شرکتونه نه غواړي چې د دوی پخوانۍ پاڼې ارشیف شي، ځکه دا د دوی په ګټه نه وي.

دا بحران موږ ته ښیې چې ډیجیټل نړۍ څومره نازکه ده. که د دې لپاره کومه اساسي لاره پیدا نشي، زموږ د نن ورځې تاریخ به د راتلونکو نسلونو لپاره په یوه تیاره معما بدل شي.

په دې اړه چې څنګه تاسو کولی شئ خپل شخصي ډیجیټل یادونه خوندي کړئ، زموږ د خپرونې کوربانو په پودکاست کې خورا ګټورې لارښوونې شریکې کړې دي.