Vixit in Vase Mortuorum et Regi Orbis Dixit: Discede a Sole Meo

Homo in vase fictili iacet, et rex orbis terrarum ante eum stat, umbram in faciem eius iaciens.

Haec scaena per duo milia annorum non quiescit. Et nunc rursus ardet, quia narratio de Diogene Sinopensi — philosopho quem Athenienses Canem vocabant — animos in duas partes acriter scidit.

Read nextLabyrinthus Animi: Inter Desiderium Compulsivum et Panicum Morale

Prima res quam omnes falso sciunt: dolium non erat.

Erat pithos: vas fictile ingens, in quo frumentum servabatur et in quo pauperes sepeliebantur. Domus eius igitur vas mortuorum erat. Consilium, non casus. Qui in sepulcro habitat, nihil amplius timet quod civitas ei auferre potest.

Ex Sinope pulsus est propter nummos adulteratos. Illud crimen fit programma vitae: nummum publicum adulterare, id est mores publicos et consuetudines refundere ac novo signo percutere.

Deinde venit rex. Alexander accedit et offert quidquid velit. Diogenes, in sole iacens, non surgit: noli mihi solem auferre. Plutarchus refert regem postea confessum esse: nisi Alexander essem, Diogenes esse vellem.

Deinde lucerna. Meridie, sole ardente, per forum ambulat cum lumine accenso et clamat: hominem quaero. Inter mercatores, oratores, iudices — neminem invenit.

Deinde gallina. Plato hominem definierat: animal bipes sine pennis. Diogenes gallinam deplumat, in Academiam irrumpit, avem proicit: ecce homo Platonis. Academia definitioni addidit: et unguibus latis.

Deinde scutella. Unum vas ligneum possidebat. Puerum videt manibus cavis ex flumine bibentem — et scutellam statim abicit. Puer, inquit, me vicit in parsimonia.

Et deinde sunt facta quae in scholis taceri solent: in publico edebat, in publico corpus curabat omnibus modis, et, si fabulis credimus, ipsam Academiam foedavit.

Hinc nomen. Canis — et secta cynicorum. Sed cavendum: cynismus antiquus non est amaritudo hodierna. Erat exercitatio dura: vivere secundum naturam, minimo contentum, sine pudore falso, sine servitute opinionis.

Et catena longa est. Diogenes Cratetem movit, Crates Zenonem docuit, Zeno Stoam condidit, Stoa Senecam et Marcum Aurelium genuit. Mendicus ille fortasse radix est philosophiae quae imperium rexit.

Hic autem incipit pugna.

Unus commentator dixit rem esse mixtam: et provocatio et sapientia simul. Diogenes ipse, inquit, primus fateretur se in scaena agere — sed corpori fidelem mansit, organismo quod erat, et apud eum corpus menti praecedit, quod inter omnia principia occidentalia unum ex originalissimis est.

Alius contendit eum esse Socraticum verissimum: quaestio prima est, et post omne responsum, altera quaestio.

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

Alter breviter scripsit: cogitationes eius philosophiam magnopere converterunt.

Quidam, cum candore, fatetur se velle sic vivere — sed, verbis Augustini paraphrasatis, nondum.

Et unus totam doctrinam duobus verbis clausit: ecce homo — et gallinam monstrat.

Sed altera pars non tacet, et gladium acuit.

Aliquis acriter argumentatus est Diogenem solum apud homines interretiales tantam gloriam habere; extra illos, philosophice paene nihil valuisse. Fuit, inquit, mendicus mente turbatus; nihil vere docuit; nos in eum nostra desideria proicimus. Antisthenes, Crates, Zeno, Pyrrho longe graviores fuerunt — sed de illis nemo loquitur, quia scandala publica non fecerunt.

Alius addidit rem etiam gravius: Diogenem ne cynicum quidem fuisse, sed postea a secta sibi vindicatum; et cum tam pauca certa supersint, veritatem sciri non posse.

Alius, subtilior, dixit Aristippum esse verum canem, quia libertas absoluta — id quod Diogenes quaerebat — mera fantasia est. Aristippus, inquit, paulo ulterius et paulo altius ivit.

Et unus omnia in iocum vertit: sub mercatu hodierno Diogenes nullum pretium habet, aestimatio eius socialis nulla est. Ipse iocus argumentum fit: e philosopho imago ridicula facta est.

Et hic nodus manet.

Nullum enim scriptum eius superest. Quae habemus ex Diogene Laertio veniunt, qui post saecula quinque scripsit, et ex Plutarcho, et ex anecdotis quae per generationes creverunt sicut nix volvitur. Historia et fabula in eodem vase habitant.

Fortasse haec est ultima ironia. Homo qui totam vitam contra imagines et opiniones pugnavit, in imaginem versus est — et nos, eum laudantes, exemplum eius non sequimur.

Hospites nostri hanc rem in emissione tractant, partes sumunt, et sententiam ferunt.