Thí Nghiệm Điên Rồ Nhất Lịch Sử Vật Lý: Tương Lai Đang 'Lội Ngược Dòng' Để Sửa Đổi Quá Khứ?

Một thí nghiệm vật lý kỳ lạ đang làm bùng nổ các diễn đàn thảo luận tri thức toàn cầu, khiến ngay cả những óc tưởng tượng phong phú nhất cũng phải bàng hoàng. Hãy tưởng tượng bạn ném một viên đá xuống hồ nước. Thay vì tạo ra sóng ngay lập tức, viên đá lại 'chờ' xem mười giây sau bạn có chụp ảnh nó hay không rồi mới quyết định mình sẽ biến thành một làn sóng hay một hạt bụi.

Đó chính xác là những gì đang diễn ra trong Thí nghiệm Xóa Lượng tử Lựa chọn Trì hoãn (Delayed-Choice Quantum Eraser). Bằng cách sử dụng các cặp photon vướng víu lượng tử và các thiết bị phân tách ánh sáng phức tạp, các nhà nghiên cứu đã đặt hạt ánh sáng vào một tình thế trớ trêu: nó phải chạm vào màn hứng trước, rồi thông tin về đường đi của nó mới bị xóa hoặc giữ lại ở một máy đo nằm xa hơn về sau.

Read nextBí Mật Luận Văn Vật Lý: Sinh Viên Băn Khoăn AI Hay Vật Lý Cổ Điển?

Kết quả thu được khiến giới khoa học giật mình. Nếu thông tin đường đi của hạt bị xóa ở tương lai, hạt đó đã hành xử như một làn sóng ngay ở quá khứ. Ngược lại, nếu thông tin đường đi được giữ lại ở tương lai, hạt lại hành xử như một viên đạn vật lý từ trước đó.

Tranh cãi lập tức bùng nổ trên các không gian mạng. Một độc giả bình luận rằng kết quả này chứng minh thời gian chỉ là một ảo giác của con người và quá khứ chưa hề được 'viết xong' cho đến khi tương lai xảy ra. Một người khác lại phản bác gay gắt, cho rằng đây chỉ là sự hiểu lầm về thuật toán đối chiếu dữ liệu lượng tử và hoàn toàn không có chuyện du hành thời gian ngược.

Một chuyên gia nghiên cứu vật lý chia sẻ rằng điều kỳ diệu nhất của thí nghiệm không phải là việc gửi tín hiệu về quá khứ, mà là cách bản chất của 'thông tin' định hình nên thực tại. Trong thế giới lượng tử, việc một thông tin có khả năng được biết tới hay không mới là thứ quyết định cách vũ trụ vận hành.

Liệu chúng ta có thể tận dụng hiện tượng này để xây dựng các cỗ máy thời gian lượng tử hay gửi tin nhắn về quá khứ? Các nhà khoa học hiện tại vẫn khẳng định là không, nhưng những bí ẩn xung quanh nó vẫn tiếp tục thách thức mọi giới hạn tri thức nhân loại.

Hai dẫn chương trình của Va Chạm sẽ trực tiếp mổ xẻ từng chi tiết điên rồ và những cuộc tranh luận bùng nổ xung quanh thí nghiệm này trong tập podcast mới nhất.