Kiệt tác nằm trong laptop của một thầy giáo: người trong nghề vừa trả lời câu hỏi tàn nhẫn nhất Hollywood

Hãy hình dung một người đàn ông tên Dave.

Năm nay anh 47 tuổi. Hai mươi lăm năm đứng lớp dạy Văn học Anh ở Chatteris, một thị trấn nhỏ gần Cambridge, và anh ghét gần như từng ấy năm.

Read nextSốc! Nghệ Sĩ A Hủy Hàng Loạt Show Diễn Sau Khi Uống 'Nước Thánh' Cầu Cơ, Nhập Viện Khẩn Cấp!

Anh không có agent. Không quản lý. Không một mối quan hệ hữu ích nào trong ngành phim. Không mạng lưới trường điện ảnh, không credit nào trong quá khứ, không một người theo dõi nào trên mạng. Trang IMDb của anh không tồn tại.

Nhưng suốt nhiều năm, Dave viết kịch bản trong bí mật. Ngay cả vợ anh cũng không biết. Mỗi lần cô hỏi anh đang làm gì trước màn hình, câu trả lời luôn giống hệt nhau: “Anh đang chấm bài.”

Rồi một ngày, Dave viết ra một kiệt tác.

Đây là một giả thuyết, nên hãy chơi sòng phẳng: gạt bỏ cái bệnh kinh niên của người viết là tự đánh giá quá cao tác phẩm mình. Kịch bản của Dave thật sự hay đến mức đó — nếu thành phim, người ta sẽ nhắc nó cùng Chinatown, The Apartment, Network, Eternal Sunshine of the Spotless Mind. Không phải “khá so với dân nghiệp dư”. Không phải “có tiềm năng”. Là thứ mà bất kỳ người làm nghề nào đọc xong cũng nhận ra ngay.

Vấn đề duy nhất: không ai biết Dave tồn tại. Thứ Hai anh vẫn có tiết dạy.

Câu hỏi khiến cả một cộng đồng người viết mất ngủ là: chuyện gì xảy ra bây giờ? Chất lượng thuần túy có thể cạy được cánh cửa nào không? Hay một trong những kịch bản chưa dựng vĩ đại nhất từng được viết sẽ nằm im trong laptop suốt mười năm vì chưa ai quan trọng mở tệp đính kèm?

Và những người thật sự làm nghề đã trả lời.

Phe bi quan chiếm số đông, và họ có đạn.

Một người nhắc rằng “A Confederacy of Dunces” — cuốn tiểu thuyết đoạt Pulitzer — sẽ không bao giờ được xuất bản nếu người mẹ của tác giả đã qua đời không kiên trì thuyết phục bằng được đúng một người chịu đọc nó.

Một người khác chỉ sang chương “The Problem With Geniuses” trong cuốn Outliers của Malcolm Gladwell: thiên tài đơn độc gần như chưa bao giờ là đủ. Luôn phải là thiên tài cộng một “yếu tố X” — thời điểm, quan hệ, tính cách, hoặc xuất thân gia đình.

“Kafka, Van Gogh,” một người viết. “Chúng ta biết họ chủ yếu sau khi họ chết. Có lẽ những người như họ đã mất hút khỏi lịch sử vì thiếu một Max Brod hay một Theo van Gogh.”

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

Một người từng làm phim cho Netflix và Warner Bros. nói thẳng: khả năng gần như bằng không. “Phải có ai đó bảo chứng cho kịch bản, hoặc cho chính Dave. Không thì nó rơi vào đống hàng triệu dự án không bao giờ được dựng.” Theo người này, mọi dự án original mà họ từng chứng kiến đều được làm vì biên kịch hoặc đạo diễn tự đi gọi vốn, tự kéo diễn viên tên tuổi và đã có thành tích hoàn thành dự án.

Một bình luận khác đẩy con dao sâu hơn: nếu quan sát ngành đủ lâu, bạn sẽ thấy tuyệt đại đa số những cây bút “gặp may” đều đến từ một nền tảng văn hóa - xã hội rất hẹp. Muốn đoán Dave rơi vào phe may hay không may, trước hết phải biết Dave xuất thân từ đâu.

Nhưng phe ngược lại có những nhân chứng khó bác bỏ.

“Tôi ký hợp đồng với một biên kịch từ một email chào hàng lạnh vào tháng 8 năm 2020,” một người kể. “Bốn tháng sau, cô ấy đứng số một trong danh sách kịch bản hay nhất năm. Người ta khao khát được đọc kịch bản hay. Chỉ là ngoài kia không có nhiều kịch bản hay.”

Một người từng làm trưởng bộ phận phát triển cho hãng sản xuất độc lập ở Anh suốt năm sáu năm đưa ra dự đoán cụ thể nhất: nếu kiên trì, Dave sẽ có đại diện từ một agency tử tế và những nhà sản xuất độc lập nghiêm túc muốn làm bộ phim đó. Nhưng từ đó trở đi, câu hỏi thôi mang tính nghệ thuật. Kịch bản có thuộc thể loại bán được không? Hook có dễ nắm bắt không? Có ít nhất hai vai mà ngôi sao khao khát và tin mình có thể tranh giải không? Có làm được trong ngân sách mà giới bán phim tin những ngôi sao ấy bảo chứng nổi không? “Và Dave có may mắn không? Bởi mỗi bộ phim được làm ra đều là một phép màu.”

Một cựu Giám đốc Phát triển của Jerry Bruckheimer Films vẽ chính xác lộ trình: trước hết phải có kịch bản tuyệt vời, không có nó thì không gì xảy ra. Sau đó nó phải đến tay một người có thể làm được điều gì đó — và nếu bạn không có bạn thân là ông trùm, con đường khả dĩ nhất là qua người ở tầng thấp nhất: phòng thư tín, thực tập sinh, trợ lý. Nếu họ mê nó, chuyền nó lên trên vừa giúp người khác, vừa giúp chính họ.

Một người chốt lại bằng câu lạc quan nhất: nếu Dave theo đuổi bằng toàn lực, tác phẩm ở đẳng cấp “kịch bản hay nhất thời đại” sẽ không chỉ lọt qua khe cửa — nó sẽ khởi động một cuộc chiến đấu giá.

Còn một tiếng nói ở giữa, tỉnh táo và lạnh: chất lượng may lắm mở được cánh cửa đầu tiên. “Sau đó còn rất nhiều cửa nữa, và chất lượng chữ nghĩa không phải chìa khóa của tất cả. Bạn có thể đi tới tận một tuần trước ngày bấm máy rồi mọi thứ vẫn sập.”

Giữa tất cả, có một câu bình luận ngắn khiến người ta lặng đi: “Ý nghĩ này làm tôi mất ngủ. Không phải vì tôi là Dave. Mà vì tôi muốn thấy kiệt tác của Dave thành hình.”

Hai host của Sau Ống Kính chia phe, mổ xẻ từng lập luận và ra phán quyết dứt khoát cho Dave ngay trong tập mới nhất — trước khi quay sang một phép màu vừa ra rạp mang tên “The End of Oak Street”.