Bí Mật Đằng Sau Sự Trì Hoãn Kinh Niên: Tại Sao Chúng Ta Luôn Bỏ Cuộc Dù Rất Muốn Thay Đổi?

Tôi đang ở độ tuổi đầu 20 và tôi cảm thấy như mình đã bị mắc kẹt trong cùng một vòng luẩn quẩn trong nhiều năm. Mỗi lần, tôi có động lực cực kỳ cao. Tôi dành thời gian để lập kế hoạch chi tiết, tỉ mỉ cho một cuộc sống mới, tốt đẹp hơn. Các mục tiêu rất rõ ràng: giảm cân, tập thể dục thường xuyên, học lập trình, nâng cao kiến thức toán học, xây dựng một doanh nghiệp của riêng mình, đọc thêm sách, và thăng tiến trong sự nghiệp.

Trong một hoặc hai ngày đầu tiên, mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ. Tôi cảm thấy tràn đầy năng lượng và tự hào về bản thân. Nhưng rồi, chỉ cần một sai sót nhỏ – một buổi tập bị bỏ lỡ, một bữa ăn vặt không lành mạnh, hay một buổi học bị hoãn – là mọi thứ dường như sụp đổ. Ngay lập tức, một tiếng nói trong đầu tôi vang lên: "Thôi rồi, mình đã thất bại rồi. Vậy thì mình sẽ bắt đầu lại vào ngày mai." Ngày mai đó thường không bao giờ đến đúng hẹn. Nó biến thành vài ngày, rồi cả tuần, và toàn bộ chu kỳ lại lặp lại từ đầu.

Read nextGửi Con Về Quê Cho Ông Bà Nuôi: Tiết Kiệm Tài Chính Hay Mất Kết Nối Đầu Đời?

Điều này không chỉ giới hạn ở việc ăn kiêng hay tập luyện. Nó xảy ra với hầu hết mọi khía cạnh trong cuộc sống của tôi đòi hỏi sự kiên định lâu dài. Tôi đã thử mọi thứ có thể nghĩ ra: xóa các ứng dụng mạng xã hội gây xao nhãng, lập danh sách kiểm tra công việc, đặt ra những mục tiêu lớn lao cho tương lai, xem vô số video truyền cảm hứng, thậm chí dùng đến các ứng dụng theo dõi thói quen. Tất cả những phương pháp đó đều có tác dụng… trong một thời gian ngắn. Nhưng cuối cùng, tôi vẫn luôn quay trở lại trạng thái trì hoãn ban đầu.

Điều làm tôi cảm thấy bất lực nhất là tôi biết chính xác mình nên làm gì. Tôi có kiến thức, tôi có kế hoạch. Nhưng tôi vẫn không thể thực hiện. Cứ như thể ý định và hành động của tôi hoàn toàn tách rời nhau. Tôi không phải là người duy nhất trải qua cảm giác này, và cộng đồng đã nhanh chóng đưa ra nhiều ý kiến trái chiều.

Một người bình luận cho rằng vấn đề nằm ở việc "làm quá nhiều thứ cùng lúc", gây ra tình trạng "ngắt mạch" trong não bộ. Thay vì đặt ra những kế hoạch siêu chi tiết và ôm đồm, họ gợi ý nên chia nhỏ mục tiêu thành những bước đơn giản hơn, ngắn hạn hơn để có thể thấy được kết quả nhanh chóng. Họ cũng đề xuất việc viết tay kế hoạch thay vì chỉ gõ trên điện thoại để tăng tính cam kết.

Một quan điểm khác lại nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thay đổi cách chúng ta nhìn nhận về thất bại. "Hệ thống của bạn chỉ nhận diện hai trạng thái: thành công hoặc thất bại," một người nói. "Điều gì sẽ xảy ra nếu sự kiên định không phải là không bao giờ phá vỡ mô hình, mà là làm cho mô hình tồn tại sau khi bị phá vỡ?" Theo lập luận này, việc bỏ lỡ một buổi tập không phải là nguyên nhân tạo ra vòng lặp; chính quyết định rằng cả ngày đó không còn giá trị mới là điều đáng nói.

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

Tuy nhiên, một số người lại đào sâu hơn vào các nguyên nhân tâm lý. "Có tiền sử chấn thương nào không?" một người khác hỏi. "Các triệu chứng ADHD rất giống với triệu chứng chấn thương." Người này chia sẻ rằng họ cũng đang trong quá trình trị liệu vì lý do tương tự, nghi ngờ rằng họ đã quên cách duy trì sự kiên định và thường bị mắc kẹt giữa tình trạng quá kích thích hoặc mệt mỏi với việc ra quyết định. Họ cũng đề cập đến các vấn đề về hóa học não bộ, như "dopamine bị rối loạn".

Một ý kiến khác tập trung vào "mối quan hệ với thất bại" và cảm giác xấu hổ. "Giải pháp có thể là sửa đổi MỐI QUAN HỆ của bạn với thất bại, hoặc cảm giác thất bại," một người khuyên. Họ tin rằng điều này có thể liên quan đến kinh nghiệm thời thơ ấu hoặc tuổi thiếu niên. Khi chúng ta có thể chấp nhận việc bỏ lỡ một buổi tập mà không cảm thấy xấu hổ, chúng ta sẽ vượt qua nhu cầu bỏ qua cả ngày và bắt đầu lại, thay vào đó là tiếp tục và làm cho phần còn lại của ngày tốt nhất có thể.

Giữa những ý kiến trái chiều, một cuốn sách nổi tiếng - "Atomic Habits" của James Clear - cũng được nhắc đến như một nguồn cảm hứng cho việc xây dựng thói quen. Một người khác chia sẻ kinh nghiệm cá nhân rằng phương pháp Pomodoro đã giúp họ rất nhiều, vì "thường thì việc bắt đầu một nhiệm vụ là vấn đề lớn nhất." Họ nhận ra rằng những cải thiện nhỏ cũng là tiến bộ, thay vì cố gắng hoàn thành mọi thứ cùng lúc và bị choáng ngợp.

Câu chuyện này rõ ràng đã chạm đến nỗi lòng của rất nhiều người đang chật vật với sự trì hoãn. Vậy làm thế nào để chúng ta thực sự phá vỡ vòng lặp này? Các host của chúng tôi sẽ cùng phân tích và đưa ra những góc nhìn sâu sắc về vấn đề này trong podcast.