ÁP LỰC VÔ HÌNH: Khi 'Bản Năng Làm Mẹ' Biến Thành Gánh Nặng Khổng Lồ!

Khái niệm 'bản năng làm mẹ' từ lâu đã được tô vẽ như một bản năng tự nhiên, giúp người phụ nữ tự động biết cách chăm sóc và yêu thương con cái. Tuy nhiên, đối với vô số bà mẹ trẻ ở Việt Nam, 'bản năng' này lại trở thành một áp lực vô hình, một gánh nặng tâm lý khiến họ cảm thấy tội lỗi và kiệt sức.

Nhiều bà mẹ lần đầu làm mẹ chia sẻ rằng họ cảm thấy bối rối, lo lắng và không chắc chắn về cách chăm sóc em bé. Thay vì sự kết nối tức thì như mong đợi, họ đối mặt với thiếu ngủ, thay đổi nội tiết tố và một trách nhiệm khổng lồ. Áp lực từ định nghĩa 'bản năng làm mẹ' khiến họ cảm thấy mình là một người mẹ thất bại khi không thể 'cảm nhận' được điều đó ngay lập tức.

Read next"Tôi không chịu nổi AI": Lập trình viên đi tìm editor sạch và bị cộng đồng phản đòn cực gắt

Một khảo sát nhỏ trên các diễn đàn làm cha mẹ cho thấy, hơn 70% các bà mẹ thừa nhận cảm thấy áp lực từ khái niệm này. Khoảng 45% thậm chí còn cảm thấy tội lỗi khi không có được 'bản năng' đó ngay sau sinh. Đây là một khoảng cách lớn giữa kỳ vọng xã hội và thực tế trải nghiệm.

Áp lực còn tăng lên khi có sự can thiệp từ thế hệ trước. Bà và mẹ chồng thường có những quan điểm nuôi dạy con truyền thống, đôi khi mâu thuẫn với kiến thức khoa học hiện đại. Ví dụ, về việc cho trẻ ăn dặm sớm hay cách bế ẵm, những lời khuyên 'ngày xưa tôi nuôi con cũng vậy' dễ dàng khiến các mẹ trẻ cảm thấy mình đang làm sai, dù đã tìm hiểu kỹ càng.

Những xung đột này không chỉ dừng lại ở phương pháp mà còn ăn sâu vào quan niệm về sự hy sinh. Khi một bà mẹ trẻ muốn cân bằng giữa việc chăm sóc con và phát triển bản thân, họ có thể bị đánh giá là 'ích kỷ' hoặc 'không đủ yêu con'. Đây là nguồn cơn của nhiều cuộc cãi vã và rạn nứt trong gia đình.

Your brand, right here.Reach story-obsessed listeners in 45+ languages → advertise on Avonetics

Trầm cảm sau sinh không phải là một hiện tượng hiếm gặp, nhưng ở Việt Nam, vấn đề này vẫn còn bị kỳ thị. Nhiều bà mẹ không dám chia sẻ vì sợ bị đánh giá là yếu đuối. Một bà mẹ trẻ ở Hà Nội chia sẻ, sau 3 tháng sinh con, cô liên tục mất ngủ và khóc một mình. "Mọi người cứ nói tôi sẽ cảm thấy 'bản năng' trỗi dậy, nhưng tôi chỉ thấy kiệt sức và bế tắc," cô nói. "Mẹ chồng lại bảo 'sao mày vụng thế, con của mày mà mày không hiểu nó muốn gì'. Tôi cảm thấy mình là một người mẹ tồi tệ nhất thế giới." Cô chỉ được chẩn đoán mắc trầm cảm sau sinh khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng.

Để vượt qua những thách thức này, điều quan trọng là chấp nhận rằng tình yêu và sự gắn kết với con là một quá trình, không phải là một công tắc. Các mẹ cần tìm kiếm sự hỗ trợ từ chồng, bạn bè hoặc chuyên gia, học hỏi kiến thức khoa học và thiết lập ranh giới với những lời khuyên không phù hợp. Chăm sóc bản thân cũng là điều thiết yếu. Người chồng cũng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc hỗ trợ vợ, chia sẻ công việc và là cầu nối giúp vợ giải tỏa áp lực.

'Bản năng làm mẹ' có thể là một phần của trải nghiệm, nhưng nó không phải là yếu tố duy nhất. Điều quan trọng hơn là tình yêu thương, sự cố gắng học hỏi mỗi ngày và khả năng tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần. Hãy cùng Nhà Có Con khám phá sâu hơn về chủ đề này trong podcast của chúng tôi.