ಗಣಿತದ ಲೋಕವೋ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯೋ? ಪ್ಲೇಟೋನಿಸಂ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಊಹೆಗಳ ಮೇಲೆ 'ಚಿಂತನ ಮಂಥನ'ನ ಹೊಸ ಯುದ್ಧ

ಗಣಿತ ವಿಶ್ವವನ್ನು आवಿಷ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲ, ವಿಶ್ವ ಗಣಿತವನ್ನು ಒತ್ತಡಿಸುತ್ತದೆ — ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಕ್ಯ 'ಚಿಂತನ ಮಂಥನ' ಪಾಡ್ಕಾಸ್ಟ್‌ನ ಹೊಸ ಎಪಿಸೋಡ್‌ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬೀಳಿದೆ.

ಹೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮೊದಲಿಗೆ ವೈಟ್‌ಹೋಲ್ಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಹೋಲ್ಗಳ 'ಬಹಿರ್ಮುಖ' ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ವೈಟ್‌ಹೋಲ್ಗಳು 'ಆಂತರ್ಮುಖ' — ರಾಶಿ ಹೊರಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸुसಂಗತ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅದು ಊಷ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ನಿಯಮವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆಯೇ?

Read nextಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಸಾನಿಯಾಗೆ ಗುಡ್‌ಬೈ! ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದೆ ಈ ಕ್ರಾಕ್‌ಪಾಟ್ ಲಸಾನಿಯಾ ಸೂಪ್!

ಹೋಸ್ಟ್ 1 (ಪ್ಲೇಟೋನಿಸ್ಟ್) ವಾದಿಸುತ್ತದೆ: "ಗಣಿತೀಯ ಸत्यಗಳು ಭೌತಿಕ ನಿಯಮಗಳ ಮೇಲೆ ಇವೆ. ವೈಟ್‌ಹೋಲ್ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ — ಅದು ಪ್ಲೇಟೋನಿಸಂನ 'ರೂಪಗಳ ಲೋಕ'ನ ದೃಢ ಸಾಕ್ಷಿ." ಹೋಸ್ಟ್ 2 (ಫಿಕ್ಷನಲಿಸ್ಟ್) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ: "ಗಣಿತ ನಮ್ಮ ಆಕ್ಸಿಯೋಮ್ಗಳ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಕ್ರೀಡಾ. ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ, ವೈಟ್‌ಹೋಲ್ ಗಾಯಬಾಗುತ್ತವೆ. ಅದು 'ಅಸ್ತಿತ್ವ' ಅಲ್ಲ, 'ಸಂಗತಿ' ಮಾತ್ರ."

ಚರ್ಚೆ ನಂತರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಊಹೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಸರಿಸրվում. ಒಂದು ವಿಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ವೀಡಿಯೊ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ கரೆಯದಾರರು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು 'ಸತ್ಯದ ಮೂಲ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರ ತರ್ಕ: ವಿಜ್ಞಾನ 'ಮೆಥಡಾಲಜಿಕಲ್ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸಂ' ಅನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಊಹೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಊಹಿಸುವುದು 'ಚಕ್ರಾಕಾರ ತರ್ಕ'. ಅನ್ವಯಿಕೆ (underdetermination) ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಂದೇ ಡೇಟಾಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸಾಧ್ಯ.

ಹೋಸ್ಟ್ 1: "ವಿಜ್ಞಾನ 'ಸತ್ಯ' ಅನ್ನು ಹುಡುಕುವುದಿಲ್ಲ, 'ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು' ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಉಡುಗುತ್ತವೆ, ರೋಗಗಳು ಗುಣಪಡುತ್ತವೆ — ಅದು ಪೂಜ್ಯ." ಹೋಸ್ಟ್ 2: "ಪ್ರಾಗ್ಮ್ಯಾಟಿಸಂ 'ಸತ್ಯ' ಅನ್ನು 'ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ'ಗೆ ಹಾಕಿಬದಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ತನ್ನ ಮೂಲಭೂತ ಊಹೆಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾರದು. ಅದು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ 'ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮ ಕಲ್ಪನೆ' ಮಾತ್ರ."

ಎಪಿಸೋಡ್‌ನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಈ ಎರಡು ಯುದ್ಧಗಳ ನಡುವಿನ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ: ನಾವು 'ಮಾದರಿ' ಮತ್ತು 'ವಾಸ್ತವಿಕತೆ' ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿದಗ್ಧರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣಿತೀಯ ಸೌಂದರ್ಯವು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಾಕ್ಷಿಯೇ? ವಿಜ್ಞಾನದ ಯಶಸ್ಸು ಅದರ ಊಹೆಗಳ ಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ثಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ?

'ಚಿಂತನ ಮಂಥನ'ನ ಹೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ — ಕೇಳಿ, ಚಿಂತಿಸಿ, ನಿರ್ಣಯಿಸಿ.